KUR’AN’DA GÜZEL AHLÂKIN İLKELERİ

Hz. Peygamberin (sav) yüksek ahlâkı ve emsalsiz seciyesi, sadece bu âyetlerle sınırlı değildir. Yukarıda değinildiği üzere, Peygamber Efendimiz, bütün nebi ve resûllerin dâvâlarına varis olduğu gibi sair enbiyanın Kur’an’da övülen hasletleri şahsında toplanmıştır. Hz. Peygamberin ahlâkı mâdem Kur’an’ın ahlâkıdır ve mâdem o güzel ahlâkı tamamlamak için gönderilmiştir, o halde Peygamberin insanlara tebliğ ettiği ve Kur’an’ın tarif ettiği güzel ahlâk ilkelerinin tamamı Resûlullah Efendimizde vardır. Bu ilkelerin bir kısmı aşağıdaki âyetlerde açıklanmış olup peygamberlerin kendi yakınlarına veya kavimlerine tavsiyedir.

Kur’an’ın vazettiği adalet, doğruluk, ölçü, söz, yardımlaşma, yetim hakkı, gıybet, kibir, tevazu, bağışlama, güzel söz, barış gibi temaların zikredildiği bazı âyetleri bir araya getirdik. Bu esaslar, Kur’an’ın ortaya koyduğu kapsamlı bir ahlâk manifestosudur. Baştan sona bir ahlâk ve nasihat kitabı olan Kur’an’da bu ahlâkî ilkelerin bazısı bir âyet, bazısı ise âyetten bir cümle veya bölümdür. Sûre, âyet numaraları ve Türkçe mealleriyle aşağıda sıralanmıştır:

Adalet ve hakkaniyet

كُونُوا قَوَّامِينَ لِلّٰهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ) (Mâide, 8) "Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun."

اِعْدِلُوا هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰى (Mâide, 8) "Adaletli olun; bu, takvaya daha yakındır."

وَاَوْفُوا الْكَيْلَ اِذَا كِلْتُمْ (İsrâ, 35) "Ölçtüğünüz zaman ölçüyü tam yapın."

وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ (İsrâ, 35 / Şuarâ, 182) "Doğru terazi ile tartın."

وَلَا تَعْتَدُو (Bakara, 190) "Aşırı gitmeyin / Sınırı aşmayın."

وَاَوْفُوا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُمْ (Nahl, 91) “Antlaşma yaptığınızda Allah’a verdiğiniz sözü yerine getirin."

Dil ve iletişim ahlâkı

وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا (Bakara, 83) "İnsanlara güzel söz söyleyin."

وَقُولُوا قَوْلًا سَد۪يدًا (Ahzâb, 70) "Doğru ve dürüst söz söyleyin."

وَاحْفَظُوا اَيْمَانَكُمْ (Mâide, 89) "Yeminlerinizi koruyun (sadık kalın)."

ادْعُ اِلٰى سَب۪يلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ (Nahl, 125) "Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle davet et."

لَا يَسْخَرْ........

© Risale Haber