Katre-Reşha-Zühre Bahsinin Şerhi-5
ESMAÜ’L-HÜSNA VE İNSANIN KEMAL YOLCULUĞU
İnsanın Akıl, Nefis ve Kalp Gelişim Seviyeleri
Bediüzzaman izaha devam ediyor: “Tabakalar şunlardır:
“Birincisi: Ehl-i fikir, ehl-i velâyet, ehl-i nübüvvetin işârâtıdır.
İkincisi: Cismanî cihazatla kemâline sa'y edip hakikate gidenleri; ve nefsin tezkiyesiyle ve aklın istimâliyle mücahede etmekle hakikate gidenleri; ve kalbin tasfiyesiyle ve iman ve teslimiyetle hakikate gidenlerin misalleridir.
Üçüncüsü: Enâniyeti bırakmayan ve âsâra dalan ve yalnız istidlâliyle hakikate giden; ve ilim ve hikmetle ve akıl ve marifetle hakikati aramaya giden; ve iman ve Kur'ân ile, fakr ve ubûdiyetle hakikate çabuk giden, ayrı ayrı istidatta bulunan üç taifenin hikmet-i ihtilâflarına işaret eden temsillerdir.”
[Koyu kırmızı yazılanlar, Zühre’ye işaret ediyor. Yani Zühre grubunun tabakaları…
Birinci tabaka, "külli seviye”yi;
İkinci tabaka "hususi seviye”yi;
Üçüncü tabaka ise "cüz’î seviye”yi ifade ediyor.
Zührenin külli seviyesi, "ehl-i fikir” fakat, nefsinin gölgesindeki ehl-i fikir… Kendi düşüncelerini beğenen ve onları kendi rengi olarak gösteren ehl-i fikir…
Zührenin hususi seviyesi, bedenini ibadetlerle ve riyazetlerle nurlandırmakla hakikate gitmeye çalışanları ifade ediyor. Bunlarda da amelini beğenme ve onları kendi gayretlerinin sonucu gösterme hissi olmaktadır.
Zührenin cüz’î seviyesi ise, kendi düşüncelerine güvenen, başkalarına güvenmeyen, başkalarını duymak istemeyen, gururlu ve kuru akılla yol almaya çalışan kişilere işaret ediyor. Buradaki enâniyet, dünyevi hayat gayesiyle kafasını çalıştırmaya dairdir. Yoksa külli seviyedeki “ehl-i fikir” de düşünüyor. Bu cüz’î seviyedeki tefekkür Karun gibi mal-mülk kazanma gayesiyle ilimle meşgul olmadır. O yüzden Karun........
