menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Abdülmecid Nursi’nin Yazdığı Eserler ve Büyük Bir Rica

12 0
02.09.2026

Değerli dostlar! Bu yazımızda Bediüzzaman Said Nursi’nin ifadesiyle “öz kardeşi ve en birinci ve en yüksek ve fedakâr bir talebesi olan Abdülmecid Nursi’nin1yazdığı eserleri anlatmaya çalışacağız inşaallah.

Abdülmecid Nursi, büyük bir alimdi. Zamanın Diyanet İşleri Başkanı Ahmed Hamdi Akseki, “Ben dünyada Abdülmecid Nursî gibi âlim görmedim” demişti. Bediüzzaman Said Nursi, “Abdülmecid’i on beş sene okuttum, şimdi onun gibi bir âlim, ne Türkiye’de ne de Mısır’da yoktur” diyordu. Büyük alim ve veli bir zat olan Seyyid Şefik Arvasi, onun hakkında, “Hazret-i Bediüzzaman’dan sonra, memleketimizde ilmi belağat-i Kur’an’a vakıf Abdülmecid Efendi üstünde alim yoktur” deyip, Abdülmecid Nursi’nin ilminin yüksekliğini ikrar ediyordu.

Geçmiş yazılarımızda ilmi ile ilgili hususları anlattığımız için bu yazımızda sadece onun yazdığı eserleri dikkatinize arz etmek istiyoruz. Evvela şunu ifade edelim ki Abdülmecid Nursi’nin yazdığı eserler ekseriyet itibariyle elimizde mevcut değildir. Bazılarının sadece kapak resmine ulaşabilirken, bazılarının sadece adını biliyoruz.

Bunun için başta tüm Risale Haber okuyucuları olmak üzere, Nur Talebelerinden, ehli imandan büyük bir ricamız var.

Elinde veya yakınlarında veya herhangi bir kütüphane veya kurumda Abdülmecid Nursi’ye ait baskısı olmayan bir kitap veya notlar veya başka emanetler olanlar varsa bunu öncellikle Üsküdar Üniversitesi’nde görevli olan torunu Seyda Ünlükul’a ulaştırmalarıdır. Evvela bunlara bir emanet ve miras gözüyle bakılmalıdır. Dinen ve hukuken bir emanet ve verasette öncelikli hak sahibi olanlar, dini ve yasal varisleridir. Emaneti sahibine vermemek açıkça emanete hıyanet kapsamına girmektedir.

Muhterem Seyda Ünlükul’un bize bizzat anlattığına göre ninesi, Abdülmecid Ağabeyin eşi Rabia Ünlükul vefat ettiğinde bazıları eve girer ve içinde Abdülmecid Ünlükul ve Üstad’a ait eserlerin ve bazı emanetlerin bulunduğu sandığı açıp, içindekileri alırlar. Hatta bu emanetler arasında Abdülmecid Ağabeyin oğlu Nihad’a yazıp, Nihad’ın da ona yazdığı mektuplar da mevcutmuş. Bunun için Ünlükul ailesi ile yaptığımız istişare neticesinde hem onlar adına hem kendi adımıza bu ricayı bir daha tekrarlıyoruz. Elinde Abdülmecid Nursi’ye ait eser, not veya eşya olanlar varsa ilk başta bunu torunu Seyda Ünlükul’a ulaştırmalarıdır. Eğer bunu yapamıyorlarsa bizleri veya Risale Haber yetkililerini bilgilendirmeleridir. Türkiye’nin neresinde olursa olsunlar onlara elimizden geldiğince ulaşmaya çalışacağız inşallah.

Yazdığı eserlere geçersek Abdülmecid Ağabey, kendisi müellif olarak bazı kitaplar yazdığı gibi, Risale-i Nurdan bazı eserleri Arapça’dan Türkçe’ye, bazı eserleri de Türkçe’den Arapça’ya çevirmiştir. Bu yazımızda onun müellif olarak yazdığı eserleri ele almaya çalışacağız inşaallah.

1. Hatıra Defteri

Bu eserden Abdülkadir Badıllı, Necmeddin Şahiner ve Prof. Dr. Ahmed Akgündüz gibi yazarlar bahsedip alıntılar yapmaktadırlar. Yapılan alıntılar Üstad’ın hayatı ve yaşadıkları ile ilgili bilgilerdir. Ancak maalesef bu eser ortada yoktur ve talep edenlere de bir nüshası verilmemektedir. Badıllı abi defterin arşivinde olduğunu söylemektedir. Ancak Badıllı ağabey arşivini Prof. Dr. Ahmed Akgündüz hocaya teslim ettiğini söylemektedir. Akgündüz hocadan ricamız defter elinde ise bunu bir yayınevi aracılığıyla kitap olarak bastırması, bunu yapamıyorsa internet aracılığıyla bu eseri pdf veya word dosyası olarak tüm araştırmacıların hizmetine sunmasıdır.

Abdülkadir Badıllı bu esere dair şunları söylemektedir: “Bu hatıra defteri bizde mevcud olup içinde çok değerli, tarihi gerçek vesikalar vardır. Onları bu kitapta tarih vak'aları sırasında kaydedeceğiz. İnşâallah.”2

2. Zamanın İstediği bir İlmi Kelam İman Dili

Abdülmecid Nursi, bu eserin önsözüne Mirzazade Abdülmecid Ünlükul şeklinde adını yazmıştır. Eserde İlmi Kelamın tarifi, Ahkamı Şer’iyyenin mehazları, İtizal, Eş’ari, Maturidi, Harici, Şia, Kerami, Cebri mezhepleri hakkında kısa bilgiler, bunların birbirinden ayrılışları, kısımları ile imanın şartları hakkında açıklamalar yer almaktadır.

Yine eserde İmkan, Hudus, İntizam delilleri, Cenabı Hakkın sıfatları, din ve felsefeye bakış, hurafa ve mevzu hadisler gibi konular anlatılmaktadır. Eserin kapağında “Konya İmam Hatip Okulunda Kelam tedrisatımda Proğrama uygun olarak tutulan notlarımdır” şeklinde Abdülmecid Nursi’nin adı ve açıklaması yer alır.

Eser 1961 yılında Konya İleri Basımevi tarafından yayınlanmıştır. Eser önsöz ve içindekilerle beraber 88 sayfadır.

Eser, Muhammed Numan Özel yönetiminde Risale-i Nur Araştırma Merkezi tarafından yeniden basılacaktır. Elimizde eserin 1961 yılında yapılan bir baskısı mevcuttur.

3. Hanefi ve Şafii Mezheblerine ait Dü-Mezhebi (İki Mezheb) Adlı bir İlmihal

Eserde iman ve islamın şartlarına dair konular, Peygamberimizin (a.s.m.) hayatı, İslamiyetin doğuşu, Hulefa-i Raşidin, kurban, namaz sureleri gibi konular yer alır. Eserin kapağında şu dörtlük yer alır.

Konya’nın bir çiçeğidir,
yazdığım şu ilmihal
Feyz’i aldım ‘Tebrizi’den,
bir de ‘Mevlana’ Celal
Al da oku ey azizim,
Eksiğin bulsun kemal

Eser 1962 yılında Konya İleri Basımevi tarafından yayınlanmıştır. Eser önsöz ve içindekilerle beraber 105 sayfadır.

Üstad’ın Konyalı talebelerinden Rıfat Filizer Ağabey bu iki eserin hazırlanması konusunda şunları söyler: “Üstâdımızın kardeşi Abdülmecid Ünlükul’la da münasebetlerim olmuştur. Hocamızın İman Dalı ve Dü Mezhebi isimli eserlerinin hazırlanmasına yazıhanemde bizzat müzaheret ettim.”3

Eserin bir nüshası elimizde mevcut olup Risale-i Nur Araştırma Merkezi tarafından yeni basımı yapılacaktır.

4. Abdülmecid Nursi’den Dersler

Eserde şu konular yer almaktadır. Abdülmecid Nursî Kimdir, Takdim, Önsöz, Dünya Geçici Bir Mekândır, Emanet-i Kübrâ, İçtimaî Hayat, Kelime-i Şehadet, Namaz, İman, Halıkına Karşı İnsan, Âhirete Karşı Dünya, İş ve İşçiler, Vahdet ve Birlik, Kanaat ve Tevekkül, Ahlak, Amelleriyle Resul-i Ekrem’in (a.s.m.) Verdiği Ahlak Dersi, Vasiyet, Miraç, Kur’an, Cihad, Kölelik Meselesi, Teaddüd-ü Zevcat, Miras, İlim, İman Dereceleri, Âlem Nedir?, İnsanların Görevi Nedir?, Peygamberlerin Görevi Nedir?, Dinin Muhassenatı (Güzellikleri), Hadislerden Süzülen Güzel Huylar, Müslümanın Müslümana Vazifeleri, Zevc ve Zevcenin Hukuku, Müslümanın........

© Risale Haber