Osmanlı İmparatorluğu içerisinde millî duyguları en geç uyanan millet Türkler olmuştur. Gerek imparatorluğun sahibi olmaları, gerekse başka bir milletin hükmü altında yaşamamış olmaları onlarda bu duygunun oluşmasını geciktirmiştir.

Balkan savaşlarında yaşanılan ağır hezimet Osmanlıcılık fikrini, I. Dünya Savaşında Arabistan bölgesinde Arap İngiliz ilişkileri İslamcılık anlayışını zayıflatmış, bu durum halkın “Türkçülük” fikrine yakınlık duymasını hızlandırmıştır.

Cumhuriyet ile birlikte her alanda görülen ulusallaşma arzusu dil üzerinde de kendini göstermiştir.

12 Temmuz 1932 tarihinde Türkçenin sorunlarını belirlemek, tarihini çıkarmak ve Türkçeyi sağlam temeller üzerine oturtmak için Türk Dil Tetkik Cemiyeti kurulmuştur.

İnsanların Türkçe hassasiyetinin yükseldiği bu dönemde tarihe “Vagon Li Olayı” olarak geçen bir hadise gerçekleşmiştir.

İstanbul’da faaliyet gösteren Uluslararası Vagonlu Yataklar Şirketinde (Vagon Li) 23 Şubat 1933 tarihinde geçen olayda Naci isminde bir Türk çalışanının bir müşterinin bilet sorununu çözerken yaşamış oldukları tartışmaya tanık olan Jannoui adındaki şirket müdürü, orada bulunan diğer memurlara, bu memur böyle nice anırıp duruyor, Türkçe mi konuşuyor diye sormuş, evet........

© Pusula Gazetesi