Bayram günleri toplumların dini, milli ve kültürel açılardan değer verdikleri özel günlerdir. Bu günler hediyeleştikleri, seyahate çıktıkları veya değişik amaçlarla özellikle giyim ve gıda alışverişlerini artırdıkları zaman dilimleridir. Bayramlar, her yıl tekrarlayan özellik gösterdiği için de ekonomik açıdan sürdürülebilir bir nitelik taşımaktadırlar.

Kâşgarlı Mahmud’un Dîvânü Lugāti’t-Türk’deki tespitine göre, bayram kelimesinin aslı Farsça bezrem/bezrâm olup “sevinç ve eğlence günü” demektir. Beyrem/bayram telaffuzu ise Oğuzlar’a aittir. Steingass’ın sözlüğüne bezrâm imlâsıyla aldığı ve “çok neşeli yer” şeklinde açıkladığı, Doerfer’in ise Farsça’ya Eski Türkçe’den geçtiğini söylediği kelimenin etimolojisi yapılamamış, hangi dilden geldiği ve tam anlamı bulunamamıştır. Arapça ve Süryanice’de “İyd” olarak kullanılan bayram kelimesi “tekrar dönmek” anlamında değerlendirilmektedir.

Nevruz ise “Yeni Gün” anlamındadır. Dün (21 Mart 2026 Pazar) Nevruz Bayramı idi. Nevruz Bayramı hem Türkiye’de hem de diğer Türk devletlerinde tarihten beri kutlanan bir bayramdır. Nevruz Bayramının çıkışı, amacı ve geleneği ile ilgili çok eski devirlerden beri halk arasında yaygın olan pek çok inanış ve rivayetlerin olduğu görülmektedir. Bu inanış ve rivayetlerden bazıları şunlardır: Hz. Adem’in yaratıldığı gün, Nuh Peygamberin gemisinin tufandan sonra karaya oturduğu gün, Yunus Peygamberin balığın karnından kurtulduğu gün, Hz. Muhammed’e Peygamberlik eriştiği gün, Hz. Ali’nin halife olduğu gün, Türklerin Ergenekon’dan çıktığı gün ve dünyanın yaratıldığı gün gibi rivayetler bulunmaktadır. Bazen de kâinattaki tüm canlıların kurtuluş bayramı olarak kabul edilmektedir.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu yaklaşık 3000 (bazı kaynaklarda 5000 yıl) yıldan beri kutlanmakta olan bu bayramı “Dünya Nevruz bayramı” olarak 2010 yılında ilan etmiştir. Yine, Birleşmiş Milletler Manevi Kültür Mirası Koruma Kurulu da Nevruz’u “Dünya Manevi Kültür Mirası Listesi”ne dahil etmiştir. Bu durum, Nevruz Bayramının artık evrensel bir bayram olarak da değerlendirilebileceğini göstermektedir.

Her yıl 21 Mart’ta kutlanan Nevruz bayramının önemli ekonomik etkileri olmaktadır. Nevruz Bayramı tam bir tüketim, eğlence ve gezi bayramı olarak değerlendirilebilir. Bayramın özellikle Türkiye’nin sınır komşusu olan ve nüfusu yaklaşık 93 milyon, coğrafi büyüklüğü ise Türkiye’nin........

© Pusula Gazetesi