40. GÜNDE ATEŞKES |
ABD-İsrail ile İran arasında 28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail’in sebepsiz ve haksız yere İran’a saldırısı ile başlayan savaşın 40. günün de Pakistan’ın arabuluculuğunda ateşkes kararı geldi. Bu karar her insanın ayrı bir dünya olduğunu düşünen ve ölen her insan ile beraber aynı zamanda bir dünyanın da yok olduğunu düşünenler için oldukça sevindiricidir.
Ateşkesin başlaması sevindirici olduğu kadar müzakerelerde anlaşma olmazsa savaşın yeniden başlaması endişesinden dolayı tedirginlik de yaratmaktadır. Ancak ben tarafların müzakere sürecini uzatarak da olsa bir sonuca varacaklarını düşünmekteyim. Bu düşünce doğrultusunda her iki tarafın isteklerinin gerçekleşme olasılığını irdelemeye çalışayım.
Öncelikle savaşın kazananı ve kaybedeni kim oldu sorulursa; kazanan İran, kaybedenler ise ABD ve İsrail oldu derim. Tarafların isteklerine baktığımızda da kazanan ve kaybedeni belirleyebilmekteyiz.
İran’ın istekleri; ABD'nin saldırmazlık garantisi vermesi, Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde kalması, Uranyum zenginleştirme hakkının kabulü, İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması, BM Güvenlik Konseyinin İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması, İran’ın nükleer çalışmalarına yönelik baskıların kaldırılması, savaş tazminatı ödenmesi, bölgedeki Amerikan varlığının sonlandırılması ve Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sonlandırılması yönündedir. Tabii ki bunların hepsi onaylanacak diye bir sonuç beklemek zor olsa da isteklerin durumu İran’ın kazanan ülke psikolojisinde olduğunu göstermektedir.
ABD ise yığınak yaptığı tarihlerdeki isteklerinden çok farklı isteklere yönelmiş görünüyor. Örneğin, ABD, İran’da rejim değişikli olması, petrol ve doğal gazdan pay alma istekleri, İran’ın İsrail’i tehdit etmemesi, nükleer silah ve füze yapımından vazgeçilmesi........