İran Neden Bugünkü Anlaşmanın Daha Fazla Savaş Getirmesinden Korkuyor? |
İran Neden Bugünkü Anlaşmanın Daha Fazla Savaş Getirmesinden Korkuyor?
İran Neden Bugünkü Anlaşmanın Daha Fazla Savaş Getirmesinden Korkuyor?
İran sıkı pazarlık yapıyor, çünkü bu varoluşsal bir mücadele. Her şeyden önce istediği şey, savaşın geri dönmeyeceğine dair güvencedir. Bu güvence, yapılacak herhangi bir anlaşmanın yapısına yerleştirilmek zorunda. Şu anda masadaki anlaşma bunu sağlamıyor.
Başkan Donald Trump, bir anlaşmanın yakında İran’la savaşı bitirmesini ve Hürmüz Boğazı’nı açmasını umuyor. Ancak ABD’de giderek daha fazla siyasetçi ve yorumcu, İran’a milyarlarca dolar sağlayan herhangi bir anlaşmayı eleştiriyor. Çünkü böyle bir anlaşma, İran’ı boğazın ve nükleer programın kontrolünü elinde tutar halde bırakıyor.
Bu arada İran, teklife hemen atlamak için acele etmiyor. Amerikalı yetkililer, Tahran’ın direncini parçalanmış liderliğine bağlıyor. Ama Tahran’da bir bölünme varsa, bu ABD hükümetine güvenmenin akıllıca olup olmadığı üzerinedir. Ne de olsa İran’ın Trump’la anlaşma yapma konusunda karanlık bir tecrübesi var. Trump 2015 nükleer anlaşmasını bozdu ve müzakereler sırasında iki kez İran’a saldırı düzenledi.
İran sıkı pazarlık yapıyor, çünkü bu varoluşsal bir mücadele. Her şeyden önce istediği şey, savaşın geri dönmeyeceğine dair güvencedir. Bu güvence, yapılacak herhangi bir anlaşmanın yapısına yerleştirilmek zorunda. Şu anda masadaki anlaşma bunu sağlamıyor.
Tahran’da siyasi yelpazenin genelinde paylaşılan hâkim görüş şu: Trump’ın sicili dikkate alındığında, diplomasi vaadi aslında savaş tehdidini artırabilir. Washington’ın görünüşte cömert tavizleri, gerçek olamayacak kadar iyi görülüyor. Bu tavizlerin amacı, Amerika işi bitirmeye hazırlanırken İran’ın rehavete kapılıp gardını düşürmesini sağlamak olarak yorumlanıyor.
Washington’da ABD’nin stratejik yenilgisinden söz edilmesi de işe yaramadı. Bu konu Tahran’da geniş biçimde tartışılıyor. İran’daki analistler, bu tür yorumları daha fazla savaş için bir çağrı olarak yorumladı. Onlara göre ABD yenilgiyi kabullenmeyecektir. Önde gelen Amerikalılar Trump’ın başarısızlıklarını ne kadar çok vurgularsa, ABD’nin yeni bir savaş başlatarak bu savaşın sonucunu tersine çevirmeye çalışması da o kadar olası hale gelir. Tahran, ABD’nin kalıcı barış değil, İran’ı izole ve zayıf tutmak için serbest hareket alanı istediğinden şüpheleniyor. Böylece İran’ın nükleer ve füze faaliyetlerini, zaman zaman “çimleri biçerek” kontrol altında........