Modern Futbolun Ustaları “Taktik Masası”nda |
Mütevazı imkânlar ve sosyal medya üzerinden kurduğu bağlantılarla dünya futbolunun 100’e yakın sıra dışı ve usta futbol adamıyla gerçekleştirdiği röportajlar yoluyla, dünya futbol terminolojisine benzersiz ve muhtevası oldukça zengin “Güzel Oyun Futbol” (2021) ve “Taktik Masası” (2025) isimli kitapları kazandıran Samet Önder ile kitaplarının çıkış noktasını, modern futbolun taktik dilini ve çalışmalarına dair özel anlarını konuştuk.
SAMET ÖNDER 3 Ocak 2026Mülakat: Sadık Şanlı
Samet Önder, Denizli’de yaşayan, günlük memurluk mesaisinden arta kalan zamanlarda tutkusu futbolun peşinden sürüklenen genç bir araştırmacı. Mütevazı imkânlar ve sosyal medya üzerinden kurduğu bağlantılarla dünya futbolundan 100’e yakın isimle gerçekleştirdiği röportajlar yoluyla, şimdiden dünya futbol literatürüne benzersiz iki kitap kazandırdı. Önder’in “Güzel Oyun Futbol” (2021) ve “Taktik Masası” (2025) isimli çalışmaları, futbolu seyretmenin yanında okumak ve çözümlemek de isteyenler için sahadaki oyunu zihinsel bir sürece dönüştüren iki önemli kaynak. Muhtevası açısından oldukça zengin bu iki kitap, futbolu skorların ötesinde; iç mekanikleri, mental süreç ve karar mekanizmaları üzerinden ele alıyor. Önder’le kitaplarının çıkış noktasını, modern futbolun taktik dilini, oyunu anlamanın neden her zamankinden daha önemli hâle geldiğini ve anıları başta olmak üzere çalışmalarına dair özel anları keyifli bir sohbet eşliğinde Perspektif Online için konuştuk.
“FUTBOLUN METODOLOJİK ETKİSİNİ ANLATMAYI DERT EDİNDİM”
Türkiye’de görev yapmış hem yerli hem de yabancı teknik direktörlerle söyleşiler yaparak oluşturduğunuz Güzel Oyun Futbol (2021) ve ardından bunu uluslararası seviyeye taşıdığınız Taktik Masası (2025) isimli kitaplarınız yayımlandı. Bu kitapların serüvenini sizden dinleyerek başlayalım. Hikâye nasıl başladı?
Her iki kitabımın oluşum sürecini detaylandırmadan evvel, futbola duyduğum ilgiden söz etmeliyim. Çok küçük yaşlardan itibaren babamla birlikte Denizli Atatürk Stadyumu’nda gitmiş olduğumuz maçlar ve yine hiç kaçırmadan izlediğimiz Beşiktaş maçları benim için çok kıymetli duygusal farkındalıklar oluşturdu. Bunlardan ilki birliktelik olgusu, diğeri ise aynı duyguyu paylaşabilme durumuydu. Çocukluğumdan bu yana iyi bir futbol izleyicisi oldum. Bu durumun merak duygumu oldukça tetiklediğini düşünüyorum. Bu alanda araştırma yapma, kitap ortaya koyma fikrimde ise yüksek lisans eğitimiyle pekiştirmiş olduğum akademik çalışmaların etkili olduğunu düşünüyorum.
Benim her iki kitapta da ortak amacım, futbolun bilimsel ve terminolojik yönünü okuyucularla buluşturabilmekti. Kendi fikirlerimin, yorumlarımın bulunacağı bir futbol kitabının yeterli olamayacağını fark ettiğimde de “Futbolun metodolojik etkisini nasıl anlatabilirim?” sorusuna yanıt ararken teknik direktörlerle söyleşi yapmak ve bunu kitap haline getirmek fikri benim açımdan heyecan verici bir seçenek haline geldi.
Böylece, ilk kitabım Güzel Oyun Futbol‘u 2019 yılında hazırlamak için yola koyuldum. Zihnimdeki düşünceleri COVID pandemisinin de yaşandığı günlerde gitgide geliştirdim. Öncelikle önemsediğim husus; Türk futbolundaki farklı fikirleri, başarıların ardındaki taktiksel detayları aktarabilmekti ve bu doğrultuda ellinin üzerinde teknik direktörle hem yüz yüze hem de online söyleşiler yaptım. Ve ortaya 52 futbol adamının katkılarıyla oluşan, oldukça zengin muhtevalı Güzel Oyun Futbol isimli ilk kitap çalışmam çıktı. Sevgili Fatih Terim’in bu kitaba özel kaleme almış olduğu mektupla açılan kitapta, Sergen Yalçın, Okan Buruk, Yalçın Koşukavak, Bülent Uygun, Yılmaz Vural, İlhan Palut, Ertuğrul Sağlam, Rasim Kara, Güvenç Kurtar, Mehmet Özdilek başta olmak üzere 50’ye yakın yerli ismin yanı sıra Carlos Alberto Parreira, Gordon Milne, Arthur Zico gibi ülkemizde şampiyonluklar yaşamış teknik direktörler ve Fenerbahçe eski başkanı Ali Şen gibi ülke futbolunun duayenleri arasında yer alan isimlerle gerçekleştirdiğim söyleşiler yer aldı. Bu çalışma 2021 yılında yayımlandı.
“ÇALIŞMALARIM DÜNYA FUTBOL LİTERATÜRÜNDE İLK”
Peki, ikinci kitabınız “Taktik Masası”nın hikâyesine geçmeden önce, önemli spor adamlarının bir arada görüşlerini beyan ettikleri “Güzel Oyun Futbol” kitabınıza benzer bir çalışmanın örneği Türkiye ya da dünya literatüründe var mıydı?
Aslında ben başlangıçta bu sorunun yanıtını uzun uzun aramadım. Sadece faydalanabileceğim bir içerik bulabilmek amacıyla tarama yaptım fakat o dönem herhangi bir kitaba rastlamadım. Kitap yayınlandıktan sonra büyük bir etki oluşturunca bu sorunun yanıtını daha da merak ederek hummalı bir araştırma yaptım. Teknik direktörlerin futbol sistemlerini söyleşiler yoluyla aktarmış oldukları ve bir arada farklı söyleşilerin bulunduğu bir kitaba dünya literatüründe rastlamadım. O yüzden, Güzel Oyun Futbol dünya literatüründe yapılan ilk çalışmadır diyebilirim. İlk sorunuza ekleme yaparak devam etmem gerekirse, ikinci kitabım “Taktik Masası” da yine bu sorunun yanıtı üzerine ortaya çıktı. 2023 yılında çalışmalarına başladığım ikinci kitabım için, aynı muhtevayı global ölçüde hazırlamak üzere geniş kapsamlı bir ön hazırlık sürecine girdim. Dünyanın farklı noktalarındaki teknik direktörleri, aylar süren bir tespit ve tasnif çalışmasıyla listeledim. Daha sonra tüm enerjimle onlara ulaşabilmek için çabaladım. Günümüz modern futbolunun çok sayıda sıra dışı, deha diyebileceğimiz isminin bir araya geldiği, muhteva olarak ilk kitaptan daha zengin ikinci kitap “Taktik Masası” ortaya çıktı ve henüz birkaç hafta önce yayımlandı.
İkinci kitapta kimler var mesela?
İkinci kitap, açılışını Brezilya ve Latin Amerika futbolunun en saygın isimlerinden Dorival Júnior’la gerçekleştirdiğimiz röportajla yapıyor. Brezilyalı Ronaldinho’yu dünya futboluna kazandıran Paris Saint Germain’in efsane başkanı Francis Graille, uzun yıllar boyunca başta Liverpool ve Chelsea altyapılarına yaptığı katkılarla duayen bir isme dönüşen Michael Beale, Danimarka’nın yetiştirdiği en marka teknik direktörlerden biri olan Brian Priske, şu an Şampiyonlar Ligi’nde Azerbaycan’ın Qarabağ FK takımının başında sansasyonel başarılara imza atan sevgili Qurban Qurbanov, Brezilya ekibi Corinthians ile 2000 FIFA Kulüpler Dünya Kupası ile şampiyonluk yaşayan Oswaldo De Oliveira başta olmak üzere farklı kıtalar, ülkeler ve takımlarla büyük başarılar yaşamış ve dünya futboluna yadsınamaz katkılarda bulunmuş birçok isimli Taktik Masası’nda yer alıyor.
“BAĞLANTILARIMI SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN KURDUM”
Kitaplarınız için görüştüğünüz futbol insanlarına nasıl ulaştınız? Zorlu bir süreç miydi?
Tabii, bu benim açımdan hiç kolay bir süreç değildi. Hele ki, benim gibi tanınmayan ve futbolun içerisinde bulunmayan biriyseniz işiniz biraz daha zor oluyor. Sanırım bir buçuk sene boyunca günde ortalama üç saat uyudum. Türkiye’de saat sabaha karşı olduğunda Güney Amerika’daki teknik direktörlere........