Sürpriz Arnavut Ayaklanması: İsrail, Kushner ve Büyük Direniş

Sürpriz Arnavut Ayaklanması: İsrail, Kushner ve Büyük Direniş

Arnavutluk’taki gelişmeleri çok yakından izlemekte fayda var. Görünen o ki Sazan Adası yalnızca başlangıç.

“Balkanlar tarih üreten değil, tarih tüketen bir coğrafyadır.” 

Haziran ayının başından bu yana Arnavutluk’un çeşitli şehirlerinde toplanan binlerce gösterici, Adriyatik’teki Sazan Adası’nın, ABD Başkanı Trump’ın kızı Ivanka Trump ile damadı Jared Kushner’le bağlantılı turizm projesi kapsamında satılmasını protesto ediyor. 

Protesto, çevreci duyarlılıkla da sınırlı kalmadı ve meydanlarda yolsuzluklar da yüksek sesle dile getirilmeye, hükûmet istifaya davet edilmeye başlandı. Zaten Arnavutluk, uzun süredir yaşanan ekonomik sıkıntılar ve yolsuz iddialarıyla birlikte “Avrupa’nın en yozlaşmış devletlerinden biri” olarak işaret ediliyor.

Arnavutluk ABD’nin en güçlü olduğu Balkan ülkesi olarak kabul ediliyor. Bu ülkenin şehirlerinden bizzat Başkan Trump’ın ailesine güçlü bir itiraz yükseltiyor. Aktivistler, Arnavutluk hükûmetinin kişisel çıkarlar için çevre yasalarını değiştirdiğini, mevcut yasaları da ihlal ettiğini savunuyor. Protesto gösterilerinde, koruma altındaki bölgelerde yürütülen inşaat faaliyetlerine karşı “Arnavutluk bizimdir”, “Arnavutluk Filistin olmayacak”, “Arnavutluk İsrail’in olmayacak” sloganları atılıyor ve “Ulus satılık değil”, “Arnavutluk’un Dubai olmasını istemiyoruz” yazılı pankartlar kaldırılıyor.

“Arnavutluk Satılık Değil”

Başbakanı Edi Rama, ülkenin en büyük adasını Jared Kushner’e 1,4 milyar dolarlık anlaşmayla verirken ne ulusal bir tartışma yapıldı, ne referandum düzenlendi, ne de kamuoyuna danışıldı. Kitleler, “Arnavutluk satılık değil” derken, aslında ülkenin siyasal, sosyal, ekonomik sorunlarının çözümsüzlüğü ve ülkenin tıkanmışlığını da dile getiriyor. 

Göstericiler, kararlı ve inatçı bir şekilde protesto düzenlerken Arnavutluk’taki “Yolsuzluk ve Organize Suçlarla Mücadele Öze Savcılığı” (SPAK) Kushner ile bağlantılı lüks tatil köyü projesine soruşturma açtı ve projeyle bağlantılı varlıklara el konulma emri verildi. SPAK, 2019 yılında ülkenin geniş kapsamlı adalet reformunun bir parçası olarak Avrupa Birliği ve ABD’nin desteğiyle kurulmuştu. Ulusal yargıdan bağımsız hareket eden SPAK, siyasi yelpazenin her iki tarafındaki birçok üst düzey yetkiliyi soruşturdu, yargıladı ve mahkum etti. Birçok bağımsız ankete göre şu anda ülkenin en güvenilir kurumu. Edi Rama’nın çevresinden birçok isim de 2019’dan itibaren yolsuzluk soruşturmaları sonucu görevden alındı. Onlardan biri İlir Meta. Özgürlük Partisi Genel Başkanıyken Edi Rama ile koalisyon yapmış ve Cumhurbaşkanlığı görevine getirilmişti. Ekim 2024’te SPAK tarafından yürütülen birkaç yıllık soruşturmanın ardından tutuklandı. Hakkında, yolsuzluk, kara para aklama, mal varlığını gizlemek ve vergi kaçakçılığı gibi suçlamalar var.

AB sürecindeki Arnavutluk’un yolsuzluk sorunu, uzun süredir özel savcıların gündemindeyken halk da artık itirazlarını, Kushner’e satılan bu ada üzerinden dile getiriyor. Öte yandan Arnavutlar bu projeyi yatırım olarak değil, “istila” olarak görüyorlar. Başbakanı Rama ise........

© Perspektif