Mercosur και Ελλάδα: Το πραγματικό διακύβευμα είναι η επιβίωση του πρωτογενούς τομέα και η διατροφική ασφάλεια της χώρας |
Γιώργος Παναγιωτόπουλος
Στις 21 Ιανουαρίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, επέλεξε να παραπέμψει τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), αναβάλλοντας ουσιαστικά την πολιτική της κύρωση και ανοίγοντας έναν κύκλο αβεβαιότητας που μπορεί να διαρκέσει αρκετό χρόνο.
Η Ευρώπη ουσιαστικά παγώνει μια εμπορική συμφωνία επειδή δεν είναι βέβαιη ότι μπορεί να «περάσει» χωρίς να πληγώσει ακόμη περισσότερο τη δική της κοινωνική συνοχή.
Η παραπομπή της συμφωνίας στο ΔΕΕ, ό,τι κι αν σημαίνει νομικά, είναι πολιτικά, μια ηχηρή θέση: «δεν υπάρχει αρκετή νομιμοποίηση για να περάσει όπως είναι». Η Ευρώπη όμως, δεν πάγωσε το κείμενο της συμφωνίας επειδή ξύπνησε ξαφνικά κάποιος νομικός προβληματισμός. Πάγωσε την συμφωνία επειδή οι κοινωνίες και κυρίως η ύπαιθρος, δεν είναι πλέον διατεθειμένες να πληρώσουν άλλη μία «μετάβαση» χωρίς εγγυήσεις.
Η οριακή όμως φύση της ψηφοφορίας έχει σημασία από μόνη της. Δείχνει ένα Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που δεν λειτουργεί ως επικυρωτικό όργανο της Επιτροπής αλλά ως θεσμός που αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο απονομιμοποίησης όταν οι κοινωνίες αισθάνονται ότι οι κανόνες είναι αυστηροί «προς τα μέσα» και διαπραγματεύσιμοι «προς τα έξω».
Η παραπομπή στο ΔΕΕ, ανεξάρτητα από την τελική νομική κατάληξη, λειτουργεί πολιτικά και ως μήνυμα προς την Επιτροπή: «δεν αρκεί να ισχυρίζεστε ότι η συμφωνία είναι στρατηγικά ωφέλιμη, πρέπει να αποδείξετε ότι είναι θεσμικά θωρακισμένη και κοινωνικά ανεκτή». Αυτό είναι το πραγματικό περιεχόμενο του «παγώματος» της συμφωνίας.
Για την Ελλάδα, αυτή η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο βάρος, γιατί αφορά δύο αλληλένδετα πεδία όπου η χώρα είναι ευάλωτη. Τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και την αγροδιατροφική ασφάλεια.
Η χώρα δεν έχει μια........