Son bir haftada İran’da yüzlerce sivilin öldüğü, on binlerce insanın kaçtığı ve kritik altyapıların çöktüğü bir insani kriz yaşanıyor. ABD-İsrail saldırıları sonrası şehirler bombalanırken, halk sınırları aşarak güvenlik arıyor; sanayi ve günlük yaşam neredeyse durma noktasında.

Bölgesel göç artıyor: 10.03.2026 tarihli habere göre, İran-Türkiye Kapıköy sınırında yüzlerce kişi bombardımandan kaçıyor. Uçuşlar iptal, şehirlerde panik ve belirsizlik hâkim. Bazı İranlılar, devlet zayıflarsa protestoların patlayabileceğini söylüyor. Kaynak: Investing.com

Çalışma hayatı felç: Mısır’dan gelen bir işçi şöyle diyor: “İran’da işler çok zor, fabrikalar kapalı, sektörler durdu.” Tahran’dan kaçanlar ise şehirde bombaların yağdığını, hayatın dayanılmaz hâle geldiğini anlatıyor.

Sivil Kayıplar ve Altyapı Çöküşü

Yüzlerce ölüm: 03.03.2026 tarihli haberde, ABD-İsrail saldırılarının ilk gününde İran devlet medyası 160’tan fazla sivilin öldüğünü bildiriyor. Okul saldırısı gibi olaylar BM tarafından “korkunç” diye tanımlanıyor. Kaynak: Investing.com

İnternet ve iletişim krizi: 01.03.2026’da, İran’da siber saldırılar ve bombalamalar neticesinde internet bağlantısı neredeyse tamamen kesildi. Bu durum, bilgiye erişimi ve yardımlaşmayı daha da zorlaştırıyor. Kaynak: Investing.com

Temel İhtiyaçlar ve Ekonomik Yıkım

Gıda ve sağlık: Çatışmalar, özellikle İran’ın ana ticaret ortaklarıyla (ABD, Avrupa) ilişkileri de zora soktu. Sağlık hizmetleri ve temel gıda tedarik zincirleri kesintiye uğradı.

İşsizlik ve gelir kaybı: Sanayi ve üretim neredeyse durdu; işsizlik patladı, hane gelirleri hızla düştü.

Toplumsal Ruh Hali ve Protesto Riski

Bazı İranlılar, hükümetin zayıflaması hâlinde yeni protestoların başlayabileceğini düşünüyor. Muhalif figür Reza Pahlavi, halk için umut noktası olarak görülüyor. Özellikle büyük şehirlerde hem korku hem de öfke artıyor.

Savaşın Kısa Bilançosu: Can Kaybı, Ekonomi, Piyasalar

Askeri ve İnsan Kayıpları:

ABD ve İsrail’in saldırıları sonucunda, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney dahil olmak üzere yüzlerce kişi yaşamını yitirdi. ABD Başkanı Trump, üç Amerikan askerinin öldüğünü, operasyonların hedefler gerçekleşene kadar süreceğini söyledi.

Karşı Saldırı ve Bölgesel Yayılma:

İran, İsrail’in yanı sıra Bahreyn, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne de saldırılar düzenledi. Bölge genelinde askeri hareketlilik ve kaos tırmandı.

Enerji ve Ekonomi Üzerindeki Etki:

Stratejik açıdan kritik olan Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimali doğdu; bu boğazdan geçen petrol miktarı dünya tüketiminin yaklaşık %20’sini oluşturuyor. Savaşın başlaması, petrol fiyatlarını hızla yukarı çekti.

02.03.2026 tarihinde S&P 500 vadeli endeksleri %1,1, Nasdaq 100 vadeli endeksleri %1 ve Dow Jones vadeli endeksleri %1,1 oranında düştü.

Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle ABD ve Avrupa borsaları baskı altında kaldı.

ABD doları değer kazandı; enerji şirketleri ve emtia fiyatları yükseldi.

Altın fonlarından son dönemin en büyük çıkışı (1,8 milyar dolar) yaşandı.

Çatışmanın Ekonomik ve Finansal Sonuçları

Petrol fiyatları hızlı yükseldi ve enerji hisseleri en büyük kazanç sağlayan sektör oldu.

ABD doları güçlenirken, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler (Japonya, Kore, Avrupa) baskı altında kaldı.

Piyasalarda oynaklık (volatilite) arttı; yatırımcılar temkinli pozisyonlara geçti.

Borsalarda düzeltme riski: Yardeni Research, %10’luk bir düzeltme bekliyor, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması halinde bu oran %15’e çıkabilir.

Savaşın Bilançosu Ne Anlama Geliyor?

Kısa vadede enerji, savunma ve değerli metal piyasaları öne çıkarken, küresel hisse senedi piyasalarında oynaklık ve düzeltme riski arttı.

Jeopolitik riskler, yatırımcıların portföylerinde savunmacı pozisyonlara yönelmesine neden oldu.

Savaşın seyri, Hürmüz Boğazı’nın durumu ve İran’ın yeni liderliğinin yaklaşımı küresel ekonomi ve piyasaların geleceği için belirleyici olacak.

“Piyasa korktuğunda fırsat, coştuğunda risk doğar. Bugünlerde en önemli sermaye, sabır ve risk yönetimi.”

© Para Borsa