Türkiye PMI Verileri: Gelişmelerin Etkisi

Türkiye PMI verileri, dış şoklara rağmen istikrarlı toparlanma düzeyine gitmeye başlamıştı. Son 3 yılda yaşananlar, COVID etkisiyle dibi gören üretimin yataya dönerek istikrar kazandığını gösteriyordu. Son 4 aylık veri, tekrar 50 seviyesinin yakalanabileceğine işaret ediyor. Buna karşılık jeopolitik gelişmeler, ne kadar bozucu veya onarımcı etki gösterebilecektir? Simetrik bakış için cevap ne olabilirse de, anormalliklerden beslenen asimetrik bakışla duruma bakabiliriz.

Son Veriler: Gelinen Noktada Eşik Düşürülebilir (50 -> 49)

Şubat verisi, 50 seviyesine 1 adım daha yaklaşarak, istikrarı koruma niyetini göstermiş oldu: 49.1 seviyesi kalıcılığı test edilebilir olarak görülebilir. Yeni eşik olarak 50, normal seviye yerini alabilir.  Bunun da gerekçesi açıktır: coğrafya politikası ve ekonomik şartlar, eşiklerde “yumuşa” koşullarını dayatabilmektedir. Model bakışımız da dinamik eşik yaklaşımından beslendiği için, koruyacağımız varsayım olacaktır. Gerçekçi yaklaşım kurmak isteyenler de bu şekilde düşünebilirler.

Şubat 2026 verisi, nisan 2024 tarihinden bu yana görülen en yumuşak daralma şeklinde tarif edilebilir. Bu tarifi modele dökerken, 50 eşiğini hafifçe aşağı çekebileceğimizi de düşünebiliriz. Şartlar gereği, bu kabule karşılık, ocak 2026 verisi de daha olumlu görülebilir: 48.1 seviyesindeki önceki ay verisi önceki yıla göre halen “ortalama” üzerine iyileşme anlamına gelmekteydi.

2025 Mayıs-Haziran Ortalaması: 46.95

Diğer eşik olarak da önceki yıl verilerinin neresinde kalındığı alınabilir. İçinde bulunulan şartlar bunu gerektirirken asimetrik modele de uygun düşebilir. Hafıza etkisi yaklaşımını sürdürürsek: geçmişte düşük kalan verilerin, tepki üretme veya refleks gösterme etkisi gelecekte daha belirgin olmaktadır.  Mayıs ve haziran ayında (2025) görülen yavaşlamanın, dipten dönüş veya ortalamayı yakalama çabası için ön hazırlık olarak da görülmesi mümkündür. Model, bu olasılığı dışlamaz.

Asimetrik Modelleme: Olası Gelecek Çıkarımları

Asimetrik bakış, model üretimi için kullanılırken, ekonomik verilerdeki dengesizlikleri ve tek taraflı gelişen hareketleri odağına alır. Böylece, dengeli bakış içinde görülmeyen örtük sinyalleri yakalamayı hedefler. 

1. Enflasyon baskısı: tek taraflı risk

a. üretim çıktısını belirleyen girdi maliyetleri ve hammadde fiyatlarındaki artış, “PMI>50” beklentisini ötelemektedir.

2. Politika desteği: tek taraflı fırsat

a. OVP (Orta Vadeli Program) gibi yol haritaları, PMI artışını destekleyebilir

3. Talep iyileşmesi: asimetrik dinamik

a. yeni siparişlerde görülebilecek marjinal düşüş, talep iyileşmesinin tek taraflı olduğunu göstermektedir

Buna göre parçaları birleştirirsek: enflasyon baskısı ve politika desteği, asimetrik dinamikleri şekillendirmektedir. Son 3 yılda görülen “sessiz diriliş, toparlanma”, 2026 haritasında ruhunu hissettirmeye devam edecektir. Dalgalanmada görülen düşüş, PMI verilerinin ortalamaya yakın seyrini sağlamıştır. Bu sonuç, sektörün daha dirençli olmasını sağlayacaktır. Öğreti yine çalışacaktır.

© Para Borsa