“Zorunda mıyız?”: X’ten göçmek mümkün mü? |
21 Mart 2014 günü Bursa’daki seçim mitinginde konuşan dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, “Mahkeme kararı çıktı. Twitter, mwitter hepsinin kökünü kazıyacağız” demesinin üzerinden 12 yıl geçti.
Aradan geçen 12 yılda gerçekten de Twitter diye bir yer kalmadı. Eskiden kullanıcılarının bilgilerini vermemekle, kolay kolay içerik kaldırmamakla ve ülke bazlı sansürlere ilişkin açıkladığı şeffaflık raporlarıyla bilinen platform, teknoloji patronu Elon Musk’ın “Twitter’a ifade özgürlüğü getireceğiz” şiarıyla satın alınmasının ardından adını da, niteliğini de kaybetti.
Artık “X” ismiyle hayatımızda olan platform jet hızıyla uyulanan erişim engellemeleri ve askıya alma politikalarıyla biliniyor.
12 Eylül’den itibaren LGBTİ derneklerine ve aktivistlerine yönelik operasyonlarla paralel olarak, hem bu kurum ve kişilere hem de bu operasyonları duyuran ya da eleştirenlere ait toplam 170 x hesabı peyderpey engellendi. Bu hesapların bir kısmı, engellendikten hemen sonra başka bir hesap açan aynı kişi ya da kurumlara aitti.
Hesabı engellenen isimlerden biri de gazeteci Fırat Fıstık. Daha önce engellendiği için yeni hesap açan Fıstık’ın bu hesabına 14 Eylül’de erişim engeli getirildi. Başka bir isimle yeniden hesap açan Fıstık’ın üçüncü hesabı ise 16 Eylül’de erişime engellendi.
Fıstık, X’in erişim engelleme kararlarına uyma hızının “acayip bir hale” geldiğini söylüyor, “Instagram, Facebook veya YouTube bu erişim engeli kararlarını bu kadar kolay ve hızlı uygulamıyorlar ama artık öyle bir noktaya geldik ki, hakimlik kararı verdiği anda ilk X engelliyor” diyor.
Platform, nefret söylemine yönelik yüksek tahammülü ve platformun sahibi Musk’ın tartışmalı açıklamaları nedeniyle eleştiri oklarının hedefinde.
X’i niye terk edemiyoruz?
Aslında X’ten “göçme” çabası daha önce denendi. İlk denemelerden biri Musk’un platformu satın almasının ardından gerçekleşti. Satın alma sonrasında yalnızca bir günde Mastodon’a yaklaşık 70 bin yeni kullanıcı kaydoldu; platformun aylık aktif kullanıcı sayısı sonraki aylarda 2,5–2,6 milyona kadar çıktı. Ancak 2025’te yayımlanan akademik bir çalışma, Musk’ın satın almasından sonraki ilk altı ayda incelediği 861 gazeteci arasında X/Twitter’ın tamamen terk edilmesinin gerçekleşmediğini, gazetecilerin profesyonel zorunluluklar, mevcut takipçi kitlesi ve haber toplama işlevleri nedeniyle platformu kullanmaya devam ettiğini ortaya koydu.
X’ten çekilen en görünür medya kuruluşlarından biri The Guardian oldu. Gazete, Kasım........