Z kuşağı yapay zekayı sevmedi, belgeselde en çok 'suç' izlendi |
Hep konuşuluyor Z kuşağı kendine sunulan yapay zeka, algoritmalar, dijital zenginliklerden bıktı. Nostaljiye dönüş sinyalleri veriyor. Karşıyaka Çarşı’da tesadüfen eşim ile bir han içinde keşfettiğimiz bir dükkandaki sözler bunun kanıtı gibi. Anfiler, pikaplar, teypler ve de eski plaklar dünyası. Tanıştık sohbet ettik. Liseli gençlerin büyük ilgi gösterdiğini, gelip plaklar aldığını söylediler. Bir başka kapı ise, radyo. Televizyon dama atmıştı pabucunu. Gençler bugün yine yeniden radyoyu keşfettiler.
“ABD’de üniversite kampüslerinde radyo yeniden yükselişte. Yapay zekâ, algoritmalar ve geçici dijital trendlerin hâkim olduğu bir dönemde gençler, müziği başka bir yerden dinlemeyi seçiyor: üniversite radyolarından” diye bir makaleye rastladım.
Yazı bunun nedenini şöyle anlatıyor: “Araştırmalara göre, Z kuşağı yeni müzik keşfini artık algoritmalar yerine insanlar aracılığıyla yapmayı tercih ediyor. Üniversite radyoları, bu ihtiyaca karşılık veriyor. Öğrenciler, müzik seçiyor, program hazırlıyor ve dinleyiciyle doğrudan bağ kuruyor”.
Birçok kampüs radyosunda yayın saatleri dolmuş durumda. Peki bizde durumlar nasıl? Yılların radyocusu Burçin Acer’e sordum. 90’lı yılların radyo günlerinden bugünlere hikayesi olan bir isim. Bugün Power FM’in müzik direktörü.
Kampüs Radyoları İlgi Alanımız
Şahsen bildiğim “Radyo ODTÜ 103.1”. Kampüs radyosu dendiğinde akla gelen. Nerden? Hikayesi biraz farklı bende. Bizim Bulutsuzluk Özlemi’nin efsane basçılarından (Çoğul diyorum çünkü gerçekten acayip isimler geldi. Başta Sevgili Sunay Özgür, kadim dostum. Sonra Oya Erkaya. Kendisine selamlar buradan) Burak Güven. Burak Ankaralı. Tam nevi şahsına münhasır dediklerinden. ODTÜ Elektronik mezunudur. Müziği seçti ve gerçekten hem müzisyen olarak, hem de rock ve blues külliyatını hatmetmiş bir arkadaşımız olarak, her daim hatırlanır. Kendisi bu radyoda program yapıyordu. Sayesinde aşina oldum radyoya. Nerden nereye geldim. İşte anılar birbirini kovalar durumu. Power Fm Burçin Bey “Tam da bizim konumuz” dedi.
Bilgi Birikimine Sahibiz
“Üniversite radyoları konusunda Power Group olarak çok ciddi bir tecrübe ve bilgi birikimine sahibiz. Bunun da sebebi; Uygulamamızda bulunan 'Kampüs Radyolar' bölümü” dedi. Peki nedir bu olay?
53 Kampüs Radyosunu Bir Araya Getirdik
Türkiye’de radyosu olan tüm üniversite ve hatta liselerin tek bir mecrada toplanması ilk defa Power APP sayesinde oldu. Bunun bildiğimiz kadarıyla dünyada da bir örneği yok” diyor Burçin Acet.
Belirledikleri Türkiye çapında 53 kampüs radyosu var. Bunlardan 4 tanesi lise kampüs radyosu. Bu sene 3 radyonun daha hayata gecmesini bekliyorlar.
“Bu radyoların çalışanları, yöneticileri ve dinleyicileri ile sıkı bir iş birliğimiz var. Bu konuda adım atmak isteyen kampüslere de destek oluyoruz. Bu sayı içinde bulunduğumuz sene, daha da artacaktır” diyor kendisi.
ODTÜ Ulusal Radyoları Geçti
“Üniversite radyoları, Eskişehir Anadolu Üniversitesi ve ODTÜ başta olmak üzere, 90’lardan itibaren son derece aktif ve etkili olmuşlardır. Misal; ODTÜ belli zamanlarda, Ankara’da, ulusal ve yerel yayın yapan radyoların üstünde dinlemeler elde etmiş, buradan çıkan programcılar, ana akım radyolarda çok başarılı yayınlara imza atmışlardır” diyor. Ve bir örnek veriyor.
Modern Sabahlar
Modern Sabahlar, Türkiye’de “sabah programı” denince akla gelen en köklü örneklerden biri. Programın hikâyesi 1999’da Radyo ODTÜ’de başladı. Ege Kayacan, Fahir Öğünç ve Oktay Demirci’nin oluşturduğu ekip, üniversite radyosundan çıkan enerjisiyle, kısa sürede geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı. Modern Sabahlar, bugün ise Karnaval platformunda dinleyiciyle buluşmaya devam ediyor eski sevilen bölümleri ile.
Bu İşi Ciddiye Alanlar
Radyo Boğaziçi mesela yıllardır kurumsallaşan bir ödül töreni yapar, çok da ilgi görür. A Radyo (Eskişehir Anadolu Üniversitesi Radyosu) ve Radyo Boğaziçi sık sık paneller düzenler, önemli isimleri konuk alarak, radyo dersleri adı altında yıllardır süren bir etkinliğe sahipler...
Lise Radyoları da Var
Power’ın listesinde yer alan lise radyoları şöyle;
Radyo Robert - Robert College
Radyo Kültür - Kültür Kolejleri
Radio Smart - Saint Michel Fransız Lisesi
Koç Özel İlköğretim Okulu ve Lisesi’nin radyosu.
Özel Radyolardan Daha Kaliteli
Burçin Acer; “Birçok üniversite radyosundaki program ve yayıncı çeşitliliği, bazı ana akım radyoların çok üstündedir. Ben etrafımdaki herkese tavsiye ediyorum. Girin kampüs radyolarından rastgele bir radyo seçin ve dinleyin. Müthiş bir renklilik ile karşılaşacaksınız. Son derece özgün içerikler, farklı tarzlarda sunucular ve dinamik playlistler” diyor.
Rock Müzik Üniversite Radyolarında Var
53 kampüs radyosunda müzik çeşitliliği ticari yayın yapan radyolardan çok daha fazla. Burçin Acet örnekler veriyor. “Mesela İzmir'deki , Radiohightech - İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nün radyosu, çok iyi rock çalar. Aynı şekilde Radyo Ege de iyi rock çalar”.
Hangi Anadolu Radyosu Rock Çalar
İyi müzik yayını yapanlar arasında Mersin Üniversitesi Radyosu’nu örnek gösteriyor kendisi. Anadolu‘daki üniversiteler genelde Türkçe pop çalıyorlar. İstisnalardan biri Kastamonu Üniversitesi; “Çok iyi rock çalarlar” diyor Acet. ”Yani ulusal kanallarda tek bir rock istasyonu varken, üniversite radyolarında rock müzik öncelikli tercih edilen türlerden biri. Güzel ve ilginç bir durum” saptaması önemli.
Yapay Zeka Yerine DJ Önerisi
Türkiye’de Z kuşağı radyo dinliyor mu? Soru net. Cevap da net oldu; “Evet”. Nedenleri?
Z kuşağı yeni müzik keşfinde artık algoritmalar yerine insan önerisini daha değerli buluyor. Çünkü yaygın algoritmalar zamanla benzer öneriler üretmeye başladı; playlistler dar bir sanatçı ve tür çevresinde dönerek birbirine benzer hale geldi. Bu da dinleyicide “keşif” hissini zayıflattı. Burçin Acer bu kuşağın popüler içerikten çok, daha küçük topluluklara ait özgün ve farklı müzikleri aradığını; tanımadığı bir insanın, özellikle bir DJ’in önerisini yapay zekâya tercih ettiğini belirtiyor.
Radyo Bedava Veriyor
Bir başka ayrıntı aslında ekonomide gizli. Türkiye’de de Z kuşağı radyo dinliyor ve genel olarak sesli içeriklere (radyo, podcast, sesli kitap) ayrılan zaman artıyor. Bu yönelimde önemli nedenlerden biri de........