Trump'ın Çin gündemi: Kim bu Jimmy Lai |
Donald Trump Pekin ziyareti öncesi Beyaz Saray’da gazetecilerin karşısına geçtiğinde, konuştuğu başlıklardan biri yine Jimmy Lai oldu. Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmesinde Hong Kong’daki tutuklu medya patronunun durumunu gündeme getireceğini söyledi. Üstelik bunu ilk kez yapmıyordu. Daha önce Fox News Radio’ya verdiği röportajda “Onu kurtarmak için elimden gelen her şeyi yapacağım” demişti. Reuters’a konuşurken ise Lai için “Çin’e çok fazla kargaşa getirdi” ifadesini kullandı ama hemen ardından “doğru olanı yapmaya çalıştı” diyerek geri adım attı. İlginç olan şu ki Trump’ın kullandığı dil bile aslında Jimmy Lai meselesinin neden bu kadar gri bir alana dönüştüğünü gösteriyordu. Çünkü Lai, Batı medyasında çoğu zaman yalnızca 'demokrasi savaşçısı' olarak anlatılıyor ama tablo biraz daha farklı.
77 yaşındaki Jimmy Lai’nin hikayesi 1947’de Çin anakarasında doğmasıyla başlıyor. 12 yaşındayken kaçak yollarla Hong Kong’a geçiyor. Bir tekstil fabrikasında çocuk işçi olarak çalışıyor. Sonrasında olanlar “Hong Kong’un vahşi kapitalist yükseliş döneminde büyük servet yapan girişimcilerden biri haline geldi” anlatısı üzerine kurulmuş, zaten gri bölge de burada başlıyor. Kurduğu Giordano markası, Asya’nın en büyük hazır giyim zincirlerinden birine dönüşüyor
1980’lerin Hong Kong’u gerçekten de birkaç on yıl içinde devasa servetlerin üretildiği bir yerdi ancak Lai özelinde bakıldığında durum karmaşık.
Jimmy Lai’yi sıradan bir ‘self-made’ (kendi kendine kazanarak) milyarderden ayıran şey, servetini kazandıktan sonra yöneldiği alan:
1989 Tiananmen Meydanı olayları Lai’nin bilinir olmasında bir dönüm noktası. Jimmy Lai bu süreçte açık şekilde Çin Komünist Partisi karşıtı pozisyon aldı.
Önce kendi giyim markası Giordano üzerinden politik mesajlar vermeye başladı. Özellikle dönemin Çin Başbakanı Li Peng’i hedef alan çıkışları büyük olay oldu. Lai’nin yayımladığı sert ilanlar ve açıklamalar Pekin’i öfkelendirdi. Hatta bazı kaynaklara göre Çin baskısı nedeniyle Giordano’daki hisselerini satmak zorunda........