Kimi zaman ‘beyin vitamini’, kimi zaman ‘odak molekülü’, kimi zaman da hafıza desteği olarak sunulan sitikolin; özellikle çocukların dikkat süresi, okul başarısı ve zihinsel performansı üzerinden büyüyen yeni nesil takviye pazarının merkezine yerleşmiş gibi görünüyor.

Sitikolin ya da CDP-kolin, aslında insan vücudunda doğal olarak da bulunan bir bileşik. Hücre zarlarının yapısında rol oynayan fosfolipidlerin üretim süreçlerinde görev alıyor ve özellikle sinir hücreleriyle ilişkili biyolojik mekanizmalar nedeniyle uzun yıllardır nöroloji alanında araştırılıyor. Bu yüzden Alzheimer, inme, vasküler bilişsel bozukluk ya da bazı nörodejeneratif hastalıklar (Parkinson gibi) üzerine yapılan akademik çalışmalarda adı geçiyor.

Ancak laboratuvar ve klinik araştırma dünyasında incelenen bir molekülün, doğrudan sağlıklı çocuklara yönelik “hafızayı güçlendirir”, “dikkati artırır”, “başarıyı destekler” gibi geniş pazarlama cümleleriyle önerilmesi bilimsel açıdan çok daha karmaşık bir alan yaratıyor.

Özellikle Türkiye’de sitikolin içeren ürünler sadece bir takviye gibi görülmüyor: modern ebeveyn kaygısının, sınav rekabetinin ve “çocuğum geri kalmasın” korkusunun üzerine kurulu dev bir pazarın parçası haline getirilmiş durumda. Özellikle anneleri hedef alan reklam dili, profesör unvanlı isimlerin tavsiyeleri ve sosyal medya üzerinden kurulan güven ilişkisi sayesinde bu ürünler milyar liralık bir ekonomik hacme ulaşıyor.

Peki ortada gerçekten güçlü ve kesinleşmiş bir bilimsel uzlaşı mı var? Yoksa bu, umut verici bazı bulgular ile kanıtlandı dili arasında büyüyen bir pazarlama stratejisi mi?

Önce bilimsel çalışmalara bakalım:

2019 yılında Eri Nakazaki, Yasushi Yabuki, Hisanao Izumi, Yasuharu Shinoda, Fumiko Watanabe, Yukihiro Hishida, Ayako Kamimura ve Kohji Fukunaga imzasıyla Journal of Pharmacological Sciences dergisinde yayımlanan çalışmada*, geçici beyin iskemisi oluşturulmuş fareler üzerinde DHA ve sitikolin kombinasyonunun bilişsel etkileri incelendi.

Çalışma, ile araştırmacılarının ortak çalışması olarak yayımlandı. Araştırmada sitikolin ve DHA birlikte verilerek öğrenme ve hafıza üzerindeki olası etkiler değerlendirildi. Ancak çalışma sağlıklı insanlarda değil, yapay olarak beyin hasarı oluşturulmuş fare modeli üzerinde yürütüldü ve deney grupları oldukça küçüktü; her grupta yaklaşık 6–8 fare yer aldı. Bu nedenle elde edilen bulguların doğrudan sağlıklı insan........

© OdaTV