Berrogeita hamar urte eta hilabete pare bat oraintsu, urteurrena orain dela oso gutxi bete dela beraz. Ni neu Iruñeko espetxe zaharreko 4. galerian, 109. ziegan espetxeratuta nengoen. Azaroaren 20ko arratsalde hartan bertan oso kontziente nintzen milioika pertsonen bizitzak, patuak eta etorkizunak markatuko zituzten une gakoak bizitzen ari nintzela, ni neu barne baita preso politiko guztiena ere. Kontzientea nintzen kapitulu berri bat hastear zegoela Espainiako estatuan oro har eta Euskadiko hegoaldeko lau lurraldeentzat bereziki. Askatasunaren, demokraziaren eta Euskadiren autogobernua berreskuratzeko aukeraren lehen izpien lekuko zuzena nintzela sumatzen nuen. Eguna bortitza izan zitzaigun, eta ziur nengoen etorkizuna zirraragarria eta liluragarria izango dela. Ziur, laster berriro elkar besarkatuko nituela gurasoak eta anai-arrebak. Ziur nengoen askatasunaren eguzki geldi ezina aterako zela mendi, haran, herri eta hirien gainetik. Ziur haize berriak eta itxaropen garaiak, leihoak eta ateak zabalduko zitzaizkigula euskaldunoi.

Franco 1975 urtean hil zen. Oraintsu dela 50 urte eta bi hilabete. Mende erdi bat hain zuzen. Urruti geratzen da. Ez zen, ez, erraza aurre ikustea zein norabide izan zitekeen zuzen eta egokiena. Nolatan jakin! Garai oso urrun haietan EAJk Xabier Arzalluzen esku eta lumatik Euskal Herriari zuzendu zitzaion irmo eta argi. Xabier Arzalluzen eskua garbi dager, estatista batean eskua hain zuzen. Profetikoa esango nuke neurri handian behintzat. Honela zioen 43 urteko Xabier Arzalluz gazte hark:

“Herriari: Francoren heriotzarekin, Euskal herriaren borrokaren garairik zailenetako bat amaitu da. 40 urteko lehentasunezko zapalkuntzaren ondoren, gure Herriak bere patuaren jabe izateko borondatea sendo mantentzen jarraitzen du. Euzkadik bere borrokaren etapa berri bati aurre egin behar dio. Francoren heriotzak aldi erabakigarri bat irekitzen du, helburu argi eta garbi bereiziak dituzten indar politikoen presentziak ezaugarritzen duena: A) Gutxiengo batzuek Erregimenaren jarraipena mantentzeko erabakia hartu dute, eta harekin batera, Euskal Herriak jasaten duen zapalkuntza tradizionala eta hainbat posizio pribilegiatu mantentzea. EAJk jarrera politiko hau defendatzen dutenen aurrean,........

© Noticias de Álava