Ikusi nahi ez duenaren begirada |
Ez da ikusi nahi ez duena bezain itsurik, sentitu nahi ez duena bezain sorgorrik. Carmen Jimenez madrildarraren kasu alegiazkoak esaeraren zinezkotasuna frogatzeko sortua dirudi. 28 urte iragan bide zituen itsu-plantak egiten. Ia hiru hamarkada makila zuriari helduta, familiari eta lagunei begietako eritasun asmatu batek argitasuna erauzi ziola sinetsarazten. Dena, helburu bakar eta harrigarri batekin: bizilagunak agurtu beharrik ez izatea. Hainbat hedabidek amua gozo-gozo irentsi eta kontua iragazkirik gabe zabaldu zuten, gizartearen parte baten asozialismo ezkutuak sortzen duen morboari bide emanez, baina apenas istorioa egiazkoa den. Alabaina, albistearen egiazkotasun debaluatuak ez dio interesik kentzen gaiari, Carmenen kondairak islatzen duen neke existentziala oso da erreala. Nork ez du noizbait jasanezin sentitu agur hutsal baten zama?
Carmen makillatu egiten zen –ongiegi, nonbait, itsua izateko– eta telebista ikusten zuen –etxean norbait zelarik, alboka samar–, baina atetik kanpora mundua itzali egiten zen harentzat. Keinu horretan badago gaur egungo gizartearen isla gordin bat: hautatua delarik, bakardadea askatasun-ekintza da; bakardade hori lortzeko ezintasun-itxurak egin behar direnean, gure gizarte-harremanek badute makila zuri batek orekatu ezinezko herrenen bat. Nolaz sinetsi dugu norbaitentzat errazagoa izan dela 28 urtez itsutasuna antzeztea bizilagunari “gaur ez daukat hitz egiteko gogorik” esatea baino? Erantzuna adeitasun behartuaren diktaduran dago. Gizarteak ez digu uzten gure burbuilan egoten; igogailuko isiltasuna deserosoa da, eta eguraldiaz hitz egitea onartutako bide bakarra. Carmenek, bere gezurraren arazo egiazkoaren antzezpenean, askatasun-eremu bat sortu zuen. Itsuarena egitea, finean, maskara bat janztea zen, babes-hesi bat eraikitzea inoren begirada epaileen aurrean.
Gaur egun ez dugu itsu-plantarik egin beharrik, sakelakoaren pantailan itsasten ditugu begiak norbait ikusi edo agurtu nahi ez dugunean, telefono adimenduna da gure makila zuri. Sakoneko arazoa, berbera: gizarte-interakzio antzu eta bortxatuetatik ihes egiteko gogoa. Carmenen gezurrak gure garaiko neke sozialaren egia bistaratzen du: batzuetan mundua ikusteari uztea da geure burua aurkitzeko modu bakarra.