Çocukerkil Aile Yapısı: Çağdaş Toplumda Yeni Bir Aile Modeli |
“Çocuk merkezli aile, ebeveynsiz bir düzen hâline geldiğinde toplumsal uyumu zedeler.”
Günümüz toplumlarında aile yapıları, toplumsal, ekonomik ve kültürel dönüşümlere paralel olarak önemli değişimler geçirmektedir. Bu değişimlerin bir sonucu olarak ortaya çıkan ve giderek daha görünür hâle gelen aile tiplerinden biri de “çocukerkil aile” yapısıdır. Çocukerkil aile, klasik ataerkil ya da ebeveyn merkezli aile anlayışından farklı olarak, çocuğun aile içindeki konumunun belirgin biçimde merkezileştiği bir modeli ifade etmektedir.
Çocukerkil aile yapısında, ailenin temel referans noktası çocuk hâline gelmiştir. Aile içi karar alma süreçleri, gündelik yaşam pratikleri, ekonomik harcamalar, sosyal etkinlikler ve hatta ebeveynlerin kariyer ve yaşam tercihleri büyük ölçüde çocuğun ihtiyaçları, talepleri ve beklentileri doğrultusunda şekillenmektedir. Bu yapı içerisinde anne ve baba, geleneksel anlamda yönlendirici ve otorite kurucu rollerinden ziyade, çocuğa uyum sağlayan, onun taleplerini önceleyen ve destekleyici bir konumda yer almaktadır.
Çocukerkil aile modelinin yaygınlaşmasını hazırlayan çok boyutlu toplumsal dinamikler bulunmaktadır. Bunlar arasında öncelikle doğurganlık oranlarının düşmesi dikkat çekmektedir. Az çocuklu ya da tek çocuklu ailelerin artması, çocuğun aile içindeki değerini ve sembolik önemini artırmakta; ebeveynlerin tüm ilgisini tek bir çocuk üzerinde yoğunlaştırmasına neden olmaktadır.
Bunun yanı sıra kentleşme süreci ve çekirdek aile yapısının yaygınlaşması, geniş aileden gelen denetim ve otorite mekanizmalarının zayıflamasına yol açmıştır.........