We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Profesyonel

1 0 0
16.09.2021

ABD’nin Afganistan’dan çekilişi hala bir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Kendi kamuoylarında eleştirilerin ardı arkası kesilmiyor. Dışarıdan para, silah ve malzeme desteği ile başka bir ülkede ordu yaratma ve/veya modernize etme çabaları resmen iflas etti. Vatanı için gözünü kırpmadan çarpışacak amatör ruhlu profesyoneller yerine, lejyoner yaklaşımını tercih ederseniz sonuç bundan farklı olmaz. Ancak işin bir de Taliban boyutu var. Şimdiye kadarki bilinenlerin dışında; Taliban’ın ne olduğu ve ne olmadığı bundan sonrasında daha net ortaya çıkacak. Taliban her şeye hâkim olsa bile bunu sürdürebilmenin çarelerini arayacaktır. Batıya karşı olan öfkeleri bir enerji oluşturdu ve bugünlere gelindi. Ama öfke dolu bu enerjinin, kendisinin bundan sonraki çıkarlarına hizmet edebilmesi zor görünüyor. İçeride şiddet estirip belki hiç değişmeyecektir. Ancak dünyayla olan münasebetlerini daha makul bir seviyeye taşıma ihtiyacı da hissedebilir.

Ama bu ne kadar mümkün olabilir? Bunu da önümüzdeki 5-6 aylık bir zaman içerisinde kısmen görebileceğimizi düşünüyorum.

Liderlerinin altında yer alan ve 26 kişilik bir karar grubundan oluştuğu ifade edilen Rahbari isimli bir şuradan bahsediliyor. Bunların birbirine düşmesi durumunda ise sorun daha da büyüyebilir. Nitekim açık kaynaklara bu yönde yansımış bilgiler var ama şimdilik tam bir netlik yok. Ancak, bir miktar sakin hareket edebildikleri takdirde, dışarıya karşı normalleşmede önceliklerini komşu ülkelere vereceklerini düşünüyorum. Dünyanın gözü üzerinde olduğu için mi bilinmez ancak, Çin ilişki kurma konusunda epeyce yol kat etmiş görünüyor. Batılı kaynakların bir kısmı, Taliban’ın Çin tarafından tanınmasını kaçınılmaz olarak görüyor. Fakat yine de bir kuşak bir yol tasarımının zarar görmemesi ve Çin içlerine sokulabilecek radikal saydıkları unsurların önlenmesi için bu iltisakın ne kadar fayda sağlayacağı şimdilik şüpheli. Aklı başında olduğu zannedilen bir kısım Afganlı gruplardan profesyonel bir ordu anlayışı çıkmamışken Taliban’dan bir devlet ciddiyeti ve uluslararası bir tevazu beklemek ne kadar gerçekçi olur?

Ancak bütün bunlara rağmen, Batılısı Doğulusu birçok ülke, şimdilik, Taliban’ın hırçınlığını belirli bir seviyede tutabilmenin çabasında görünüyor. Tabi bu alttan almalar nereye kadar gider bilinmez. Fakat görülen bir şey var ki o da sabır eşiğinin otoriteyi temsil edenlerin düşünce boyutunda ne anlama geldiğinin kestirilemiyor oluşudur. Diğer yandan kışa doğru yaklaşırken, Afganistan’ı açlık, kıtlık, ilaç ile çocuk ve bebeklerin ihtiyaçları gibi diğer başka trajedilere neden olabilecek sorunlar bekliyor. İnsan hakları ihlalleri büyüdükçe tahammül sınırının ne olacağı ve sonrasında nelerin yapılabileceği de belli değil. Taliban’ın kontrolsüz davranışları........

© ngazete


Get it on Google Play