Geçtiğimiz hafta İngiliz İstihbarat Servisi Başkanının İngiltere’nin İstanbul Başkonsolosluğunda ajan devşirme modeli üzerinde konuşmalar yaptığı görüldü. Açık kaynaklara baktığımızda, ‘‘Ulusal Güvenlik Üzerine Bir Konuşma’’ başlığıyla yapılan davette; farklı kesimden medya mensuplarına, ‘‘Sessiz Kurye’’ isimli bir web portalı ile muhbir devşirmek amaçlı bir sistemden bahsedildiği belirtiliyor. Ana hedef kitlenin öncelikle Rus vatandaşları olduğu açıklanmakla birlikte dünya geneline de hitap ettikleri ifade ediliyor.

Kendilerine müzahir olabilecek kişilerden haber toplanması metodunun yeni bir dijital proje kapsamında İngiliz istihbaratı tarafından İstanbul’da alışılmışın dışında bir şekilde açıklanması elbette manidar. Ancak bu durumu manidar kılan hususların neler olabileceğine de bir bakmak lazım.

Önce işin tekniğine bir bakalım.

‘‘Sessiz Kurye’’ portalı gibi dijital bir platform ile muhbir kazanımı; klasik saha ajanlığının modern bir versiyonu gibi düşünülebilir. Düşük riskli bir yöntem ile birçok kişiyi bilgi kaynağı haline getirmek hedeflenmiş görünüyor.

Bahse konu dijital platformla bir bataklık yaratıp mümkün olduğu kadar fazla sayıda sivrisineğin toplanmasını sağlayacaklar ve/veya seçilmiş sivrisinekleri riski az olarak düşündükleri bu dijital iletişim sistemi ile yönlendirecekler. Ancak yüz yüze gelmeden ‘‘online’’ yani uzaktan bir metotla bu iş düşünüldüğü kadar kolay olmayabilir.

Her ne olursa olsun demek ki istihbaratın haber toplama safhasında kullanacakları usullerden birini kamuoyuna açık ancak kriptolu bir insan istihbaratı (HUMINT-Human Intelligence) modellemesi ile tasarlıyorlar. Ancak bu tek başına yeterli olur mu? Elbette olmaz. Hedef kişilerin eğitimi, gizliliği, güvenliği, denetimi ve değerlendirilmesi için de ayrı bir tasarım gerekecektir. Dezenformasyon riskini de dikkate almak gerekir. Diğer yandan, insan istihbaratı; farklı istihbarat kaynakları ve usulleriyle desteklenmediği sürece her zaman doğru bir sonuç vermeyebilir. Bu nedenle farklı teyit kanallarına da ihtiyaç duyacaklardır.

Konsolosluktaki açıklamalar dikkate alındığında; istihbari manada,........

© ngazete