Her kurumu kendisinin ve yakın çevresinin denetimine almak isteyen ABD başkanı kurumsal özerkliğin dünyadaki en önemli örneklerinden biri olan Amerikan Merkez Bankası Federal Rezerv(Fed) başkanı Jerome H. Powell’a karşı kişisel husumet boyutunda bir savaş açmış durumda. Oysa Powell, 2018'de dört yıl için Trump tarafından Janet Yellen yerine göreve getirilmiş, 23 Mayıs 2022'de ise Biden’ın başkanlığı sırasında görev süresi 4 yıllığına yenilenmişti. Trump ikinci kez göreve geldiğinden beri politika faizlerin daha hızlı düşürülmesini istiyor. Ancak faiz kararlarını kurallara ve demokratik geleneklere uygun olarak alan Powell’ı söz dinlemediği için Fed’in başından atmak istiyor. Powell, ise ekonomik göstergeler ve bölgesel Fed başkanlarından gelen görüşler doğrultusunda faiz oranlarını kademeli olarak düşürmeyi tercih ediyor. Kimilerinin daha hızlı indirimi uygun gördüğü, kimilerinin ise faiz oranlarının düşürülmesine hiç gerek olmadığı fikrini beyan ettiği bir ortamda en son Aralık 2025 te faizlerin yüzde 3.75 e kadar düşürülmesini sağladı. Teamüller yüzünden Trump, Powell’ı görevden alamıyor. Ayrılması için sürekli baskı altında tutuyor. En son hakkında “Fed binasının yenilenmesi sırasında Kongre’ye doğru söylemediğine ilişkin” bir soruşturma açılmasını sağladı. Ancak Powell’ın Mayıs 2026 sonuna kadar direneceği anlaşılıyor.

Ekonomik ve Siyasi Amaç Çatışması

Powell’in verdiği cevap oldukça etkileyici. "Fed başkanı dâhil hiç kimse kanunların üzerinde değildir. Ancak bu benzeri görülmemiş adım, hükümetin Fed üzerinde süregelen tehdit ve baskısının bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir. Bu soruşturmanın gerçek sebebi herhangi bir usulsüzlük değil bizim merkez bankası olarak Başkan Trump'ın tercihlerinden bağımsız faiz kararı almış olmamızdır. Bundan sonra da bu şekilde hareket edip etmeyeceğimizdir. Dört başkan döneminde görev aldım ve herhangi bir siyasi baskı ile karar almadım. Bundan sonra da Senatonun bana verdiği yetki ve saygınlıkla hizmet etmeye devam edeceğim." Gelmiş geçmiş tüm FED başkanları gibi Powell da ülkedeki makroekonomik istikrarın gözetilmesi amacıyla, istihdam ve enflasyon verilerine bakarak politika faizini belirlemeye devam edeceğini ve görevden ayrılmayacağını açıklarken, Trump’ın siyasi amacının, savaş, petrol ve inşaat şirketlerinden kendisine yakın olanlara ucuz kredi sağlamak olduğunu bildiğini de üstü örtülü olarak açıklıyor. Trump politika faizinin yatırım kararlarının alınmasındaki tek etken mi olduğunu sanıyor? Sanmıyorum. Her şeyden önce petrol şirketleri temsilcileri kendisine zaten Venezuela örneğinde olduğu........

© Muhalif