İran halkını anlamak |
İran, modernleşme hareketlerine geçtiğimiz yüzyılın başında, Osmanlı’da İkinci Meşrutiyet henüz ilan edilmeden önce başladı. Modernleşme süreciyle paralel olarak, zengin yeraltı kaynaklarından dolayı ABD’nin gözü de hep İran’ın üzerinde oldu.
İran petrolünü millileştirmek isteyen Musaddık bu nedenle devrildi. Devrim öncesi İran’ın başında olan Şah Muhammed Rıza Pehlevi yine aynı nedenle ABD ile arasını iyi hep tutmaya çalıştı. 1979 yılı başında ABD’nin Ortadoğu’daki en sadık müttefiklerinden biri İran’dı.
ABD ile yakın olmaya büyük önem veren Pehlevi, aynı yakınlığı kendi halkına göstermedi. Şah ile İran halkının arasında başlayan kopukluk, toplumsal muhalefeti gün geçtikçe büyüttü. Yetmişli yılların ikinci yarısında İran’daki en güçlü muhalefet merkezlerinin başında İran Komünist Partisi (TUDEH) geliyordu.
1978 yılına kadar Humeyni, dünya genelinde neredeyse hiç tanınmayan, İran’a sokulan gizli ses kayıtlarıyla topluma seslenmeye çalışan ve yeterli desteğe sahip olmayan bir isimdi. Fakat ne olduysa bu yıldan sonra oldu. Fransa’da sürgün olan Humeyni’ye dünya basını büyük ilgi göstermeye başladı. Kendisiyle sık sık röportajlar yapılıyor, bu sayede İran toplumunu etkilemesi........