İlber Ortaylı: Bir Tarihçinin İstanbul’a Yakışan Son Yolculuğu |
Bazı insanlar yalnızca yaşadıkları dönemin tanığı değildir; o dönemin hafızası olurlar. Tarihçi İlber Ortaylı da bu toprakların yaşayan hafızalarından biriydi.
Onu yalnızca bir akademisyen olarak tanımlamak eksik kalır. Çünkü Ortaylı, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan tarih çizgisini milyonlarca insana yeniden anlatan, tarihi akademinin duvarlarından çıkarıp gündelik hayatın içine sokan nadir isimlerden biriydi. Onun konuşmalarını dinleyen herkes bilir: Tarih, onun dilinde kuru bir kronoloji değil; insanın, şehirlerin ve medeniyetlerin canlı bir hikâyesidir.
1947 yılında Avusturya’nın Bregenz şehrinde doğdu. Ailesi II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’da bulunan Türk aydınlarından biriydi. Kısa süre sonra Türkiye’ye döndüler ve Ortaylı çocukluğunu büyük ölçüde Ankara’da geçirdi.
Eğitim hayatı ise Türkiye’nin en köklü kurumlarından biri olan Galatasaray Lisesinde şekillendi. Galatasaray yalnızca bir lise değildir; Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan entelektüel geleneğin önemli merkezlerinden biridir. Ortaylı burada güçlü bir dil ve kültür eğitimi aldı. Fransızca başta olmak üzere birçok Avrupa diline hâkimiyetinin temelleri bu yıllarda atıldı. Daha sonra Almanca, İngilizce ve Rusça gibi dillerde de akademik çalışmalar yapabilecek seviyeye ulaştı.
Üniversite eğitimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde, yani Mülkiye’de tamamladı. Bu kurum Türkiye’de devlet yönetimi ve akademi için önemli isimler yetiştiren bir okul olarak bilinir. Ortaylı burada tarih, siyaset ve diplomasi alanlarında derin bir eğitim aldı. Akademik çalışmalarını ilerletmek için yurt dışında da bulundu; Viyana Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi gibi önemli........