FAİZSİZ FİNANS VE AFGANİSTAN |
FAİZSİZ FİNANS VE AFGANİSTAN
Afganistan bugün tarihinin önemli bir eşik noktasında.
Yeni yönetim, finans sistemini faizsiz esaslara göre dönüştürme iradesi ortaya koydu. Faizi kaldırdıklarını ilan ettiler.
Bu, sadece dini ya da ideolojik bir tercih değildir. Bu aynı zamanda daha adil, üretime dayalı ve dengeli bir ekonomik düzen arayışıdır. Bu yönüyle bakıldığında atılan adım kıymetlidir ve doğru bir istikamete işaret etmektedir.
Ancak bu istikametin başarıya ulaşması için, “faizi kaldırma” iradesinin altını doldurmak gerekir. Yeni bir sistem tasarımı yapmak gerekir.
Her şeyden önce şu temel gerçeği ortaya koymak gerekir. Finans sistemi, aslında para sistemidir. Para sistemi ise ekonominin kendisidir.
Yani bir ülke finans sistemini tasarlarken, aslında üretim yapısını, tüketim alışkanlıklarını, gelir dağılımını ve kalkınma modelini de belirlemiş olur.
Bu yüzden Afganistan’ın attığı “faizsiz finans” adımı, teknik bir düzenleme değil; doğrudan doğruya bir ekonomi modeli kurma girişimidir.
Afganistan’da bugün merkez bankası varlığını sürdürüyor. Parasını dışarıda bastırıyor. Bankalar ve finans kurumları var. Nakit dolaşımı devam ediyor. Finans sistemi tamamen ortadan kalkmış değil. Eski düzenden kalma bir hayalet sistem gibi duruyor. Şu an daralmış, kredi üretmeyen, daha çok nakit dolaşımına dayalı bir yapı arz ediyor.
Bu durum, bakanlara bir zafiyet gibi görünebilir ama aslında büyük bir fırsattır.
Çünkü henüz Borca Dayalı Para Sistemi (BDPS) ile katılaşmamış bir sistem var. Bu sistem doğru bir kurgu ile yeniden inşa edilebilir.
Aksi takdirde Afganistan’ın da BDPS tuzağına........