Dünya ve Ahirette Nimetler Kimin İçin?

A‘râf sûresinin 32. ayeti, dindarlık ile nimet arasındaki ilişkiyi yeniden düşünmemizi isteyen güçlü bir soru ile başlar: “Allah’ın, kulları için çıkardığı ziyneti ve temiz rızıkları kim haram etti?” Bu soru, aslında hepimize yöneliktir. Hayatı daraltmayı takvâ zanneden yaklaşımlar mı yoksa nimeti sınırsızca tüketmeyi özgürlük sayan anlayışlar mı bizi Allah’a yaklaştırır? Yukarıdaki kısmıyla ayet, insan fıtratına hitap eden bu alanın baştan problemli olmadığını, asıl meselenin ölçü ve yöneliş olduğunu sezdirir. Burada karşı karşıya olduğumuz temel mesele şudur: Allah’ın helâl kıldığı bir alan, hangi gerekçeyle daraltılabilir? Bu yazının hareket noktası, söz konusu ayetin bu soruya verdiği cevap üzerinden şekillenmektedir. Kanaatimiz şudur ki ayet, nefsin her arzusunu kutsayan bir rahatlığa da dünyayı toptan dışlayan bir zühd[1] anlayışına da mesafe koyar. Aksine, “meşru haz” şeklinde ifade edilen bir dengeyi hatırlatır: nimet vardır, helâldir fakat anlamını niyetten, sınırını ise ahlâktan alır. Ayetin sunduğu bu çerçeve, bizi yasak üretmeye değil, sorumluluk bilinciyle yaşamaya çağırmaktadır.

Ziynet ve Rızkın Meşruiyeti: Kur’ânî Çerçeve

Yüce Allah, insanlar için yarattığı kıyafeti haram kılmaz, aksine giyinmeyi teşvik eder. Ayrıca güzel şeyler yiyip içmek de ölçülü olmak şartıyla helaldir. Şu ayette Hz. Peygamber’e (s) iki defa “De ki” denilerek söz konusu iki hükmün şahsî değil, vahiy temelli olduğu şöyle vurgulanmıştır: “De ki: Allah’ın, kulları için çıkardığı ziyneti ve temiz rızıkları kim haram etti? De ki: Onlar kıyamette kendilerine has olmak üzere dünya hayatında iman edenler içindir. İşte bilmeyen bir topluma ayetleri böyle açıklıyoruz.” (el-A`râf 7/32). Ayetteki “Allah’ın … ziyneti” ifadesi, süsü yüce Allah’a atfen belirterek kötü bir şey olmadığını ortaya koyar. Yine ayetteki “temiz rızıkları” ifadesini, “hoş rızıklar” şeklinde de anlamlandırmak mümkündür. Yani israftan........

© Mir'at Haber