SAĞIYLA SOLUYLA BİR SİSTEMİN İFLASI |
SAĞIYLA SOLUYLA BİR SİSTEMİN İFLASI
Sağından soluna, siyasetten bürokrasiye uzanan güven kaybı, yalnızca siyasi kadroları değil, laik yönetim anlayışını ve topluma sunulan değerler sistemini de tartışmaya açıyor. İslami açıdan mesele, yöneticilerin değişmesinden çok daha derin bir anlam taşıyor.
Türkiye’de yaşanan siyasi ve toplumsal sorunlar, artık yalnızca ekonomik krizler, yolsuzluk iddiaları, siyasi çekişmeler veya iktidar-muhalefet tartışmaları üzerinden açıklanamayacak bir noktaya gelmiştir. Toplumun yıllardır güven duyduğu kurumlar, siyasi yapılar ve kendisini temsil ettiğine inandığı kadrolar giderek daha fazla sorgulanmaktadır. Yanlış temsiliyet, makamların kişisel menfaatlere dönüştürülmesi, rant ilişkileri, fon dolandırıcılığı davaları, kamu kaynaklarının kullanımına yönelik tartışmalar ve yönetimde adaletin sağlanamadığına ilişkin eleştiriler, siyasi sistemin güvenilirliğini tartışmaya açmaktadır. Ortaya çıkan tablo, yalnızca yönetimde bulunan kişilerin değil, yönetimin dayandığı anlayışın da sorgulanmasını gerekli kılmaktadır.
Bir siyasi düzenin ayakta kalmasını sağlayan yalnızca kanunlar, kurumlar, seçimler veya güvenlik mekanizmaları değildir. Toplumun o düzene duyduğu güven de belirleyicidir. İnsanlar adaletin herkese eşit uygulanmasını, kamu kaynaklarının toplum yararına kullanılmasını ve yöneticilerin kendilerine verilen yetkileri kişisel kazanca dönüştürmemesini bekler. Ancak yönetim ile toplum arasındaki güven ilişkisi zedelendiğinde kurumların varlığını sürdürmesi, sistemin ahlaki ve toplumsal açıdan kabul gördüğü anlamına gelmez. Bu noktada İslami bakış açısının ortaya koyduğu temel itiraz daha kapsamlıdır: Bir yönetimin doğruluğu yalnızca halkın desteğiyle, seçim sonuçlarıyla veya yürürlükteki kanunlarla ölçülemez. Yönetimin dayandığı hükümlerin, yetki anlayışının ve uygulamaların Allah’ın bildirdiği adalet ve sorumluluk esaslarıyla ilişkisi de sorgulanmalıdır.
Türkiye siyasetinde sağ ve sol olarak tanımlanan kesimler, uzun yıllar boyunca farklı değerlerin ve toplumsal taleplerin temsilcisi olduklarını savundu. Sağ siyaset din, gelenek, ahlak ve millî değerleri öne çıkarırken sol siyaset eşitlik, emek, özgürlük ve sosyal adalet kavramlarını merkeze aldı. Ancak siyasi temsilin doğruluğu, savunulan kavramların büyüklüğüyle değil, bu kavramların hayata ne ölçüde yansıtıldığıyla anlaşılır. Ahlaktan söz ederken kamu gücünü kişisel çıkarlara dönüştürmek veya eşitliği savunurken kendi çevresine ayrıcalık tanımak, temsil edilen düşüncenin güvenilirliğini de zedeler. İslami açıdan ise sağ ve sol arasındaki ayrım, bir yönetimin meşruiyetini belirleyen temel ölçü değildir. Çünkü bir siyasi hareketin dinî kavramları kullanması, onun yönetim anlayışının İslami esaslara dayandığını kendiliğinden göstermez.
Asıl mesele, toplumun değerlerini kaybetmesinden önce, o değerleri temsil ettiğini söyleyenlerin güvenilirliğini kaybetmesidir.
Özellikle dinî değerleri siyasi söylemin merkezine yerleştiren kadroların uygulamaları bu açıdan ayrıca değerlendirilmelidir. Din adına konuşmak, dinî sembolleri kullanmak, ibadetleri görünür kılmak veya toplumun inançlarına hitap etmek, tek başına İslami bir yönetim ortaya koymaz. İslam, yalnızca yöneticilerin kişisel inançlarını değil, yönetimin hangi esaslara dayandığını, yetkinin nasıl kullanıldığını, kamu malının nasıl korunduğunu ve hükümlerin hangi ölçülere göre belirlendiğini de konu edinir. Bu nedenle İslami kavramlarla siyaset yapan bir kadronun laik yönetim anlayışını........