menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Uzak Mescid’e doğru giden seriyye

11 0
08.01.2026

Gece yolculuğu çıkarma anlamındaki isra kelimesi, Kur’an’da hem fiil hem de isim olarak geçer. Kelimenin kökü olan sry gece yürüyüşü demektir. Ancak bu, alelade sıradan bir yürüyüş değildir. Bu yürüyüş, belli etmeden, gizlice ve sızarak gerçekleşir. Yürüyüşün soyut ya da somut olması önemli değildir. Önemli olan, aşikâr kılınmadan ve kimseye hissettirilmeden gerçekleşmesidir. Mesela kökten türeyen seriyye kelimesi, düşmana doğru operasyona çıkan ve sızma gerçekleştiren asker grubu manasına gelir. Daha sonra kelime, aralarında Hz. Peygamber’in olmadığı askeri müfrezeleri tarif etse de bu mana kelimenin İslam tarihinde terime dönüşmesinden sonra kazandığı bir manadır. Esas manası, belli etmeden düşman hatlarına sızan asker timidir.

Hz. Peygamber’in Mekke’den Kudüs’e doğru geceleyin gerçekleştirdiği isra yolculuğu, kimseye hissettirilmeden tahakkuk etmiştir. Herkesin gözü önünde başlayıp biten bir yolculuk olsaydı zaten isra kelimesiyle tanımlanmazdı. Bu gizlilik Hz. Musa ve Müslümanların Mısır’dan çıkışında da söz konusudur. Allah Hz. Mûsâ’ya müminleri gecenin ilerleyen saatlerinde gizlice yola çıkarmasını vahyetmiş (20/77) düşmanın kendilerini takip ettiğini de bildirmiştir (44/23). Sürekli gözetim alıntında bulunan ve hareketleri raporlanan insanların Filistin’e doğru sevk ve idaresinde iki kelime dikkat çekmiştir: isra ve gece! Dolayısıyla bu yolculuğun ilan edilmeden ve düşmana hissettirilmeden gerçekleşmesi gerekmektedir. İşte isranın tam olarak kök manası da burada ortaya çıkmaktadır. Gece, kelimedeki gizliliği pekiştirmek ve daha da önemsendiğini vurgulamak için zikredilmiştir. Gecenin özelliği, bir şeyleri gizliyor oluşudur. Bundan dolayı “şafağa, zilhiccenin on gününe ve karanlığa doğru bir yürüyüşle başlayan geceye” yemin edilmiştir (89/4).

Mekke’den İsra’ya çağrı

İsra Sûresi’nin ilk konusu, Hz. Peygamber’in Mekke’den Mescid-i Aksa’ya gerçekleştirdiği gece yolculuğudur. Bu yolculuk sry yani gizli bir şekilde gerçekleşmiştir. Bu yolculuğun “çevresi mübarek kılınmış” Mescid-i Aksa’ya yapılması manidardır. Öte yandan sûrenin ilk ayetinden itibaren Hz. Mûsâ’ya kitabın verildiğinden bahsedilir. Allah, Yahudilere, kendisinden başkasını vekil kabul etmemelerinin emretmiştir ve bunu Müslümanlara da hatırlatmıştır (İsra 17/3). Yüce Allah Yahudilerle ilgili tafsilata girmeden önce “Ey Nuh ile birlikte gemide........

© Milli Gazete