We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Bir ülke nasıl kaosa sürüklenir? Nasıl batırılır? Nasıl dış müdahaleye açık hale gelir?

4 0 0
18.02.2019

Venezuela örneği

Venezuela 20 yıl önce müreffeh ve sosyal barışın hâkim olduğu bir ülke idi. Ya şimdi ne durumda, bu duruma nasıl geldi?
Venezuela ekonomisi düşüşte ve kan kaybediyor. Venezuela’da sosyal karmaşa ve her alanda sıkıntılar var. Dış müdahalelere açık hale geldi, zayıfladı… Hiper enflasyon, elektrik kesintileri, gıda ve ilaç kıtlığı son beş yılda milyonlarca Venezuelalının ülkesini terk etmesine yol açtı.
Çoğu bu durum için Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve hükümetini suçluyor. Bazıları da ABD’yi sorumlu tutuyor.
Peki Venezuela ekonomisi ve siyaseti bugünkü kriz şartlarına sosyal ve siyasi kaos ortamına nasıl geldi?
Benim araştırmalarıma ve derlemelerime göre;

1) Venezuela, çok fazla petrole sahip olduğu için başka hiçbir şey üretme ihtiyacı hissetmedi. Yıllar önce petrol fiyatları düştüğü için gelirleri azaldı, rüya bitti.

2) Venezuela’da Çavez ve Maduro bu iki devlet başkanı da Ülke petrolünü ihraç ediyor, kazandığı dolarlarla da halkın istediği ürünleri dışarıdan ithal ediyordu. Yani Venezuela bir üretim ülkesi değil ithal ürünler ve ithal sanayi ülkesiydi.
3) Venezuela’da Hükümet bazı borç geri ödemelerini yapamayınca yeni kredi almakta da giderek zorlandı. İtibar kaybeden bir ülke halini aldı.

4) Çok sayıda insan tepkisini ülkeyi terk ederek gösterdi.

5) Fiyat kontrolleri bunun bir örneği: Chavez yoksulların daha kolay erişebilmesi için un, yağ ve hijyen malzemeleri gibi ürünlerde tavan fiyat uygulaması getirdi. Fakat bir süre sonra Venezuelalı şirketler bu ürünleri satarken kâr edemedikleri gerekçesiyle üretmeyi ve ithalatı bıraktı.

6) Venezuela’da ekonomide ortaya çıkan yolsuzluk fısıltıları halk tarafından önemsenmiyordu. Halk doğal olarak kendisine yapılan yardımlara önem veriyordu. Azıcık yolsuzluktan bir şey çıkmayacağını düşünüyordu.

7) Venezuela teamülleri gereğince petrolden gelen gelirin büyük bölümü başkan ve üç kişinin kontrolünde bırakılıyor. Tahmin edilebileceği üzere bu kişiler parayı siyasi güç kazanmak ve muhalifleri susturmak için kullanıyor. Paranın bir bölümü sosyal projelere aktarılırken bir bölümü politik amaçlar ve siyasi güç uğruna harcanıyordu. Sorumluluk, denetim ve şeffaflığın olmaması yolsuzluğun oldukça kolay yapılabilmesini sağlamıştı.
Takip edilemeyen, denetlenemeyen para özgürce bir cepten diğer cebe geçerken örtülü ödeneklerle siyasi amaçlar için harcanıyordu.

8) İşe bakın ki, Venezuela’nın en büyük devlet şirketleri ülkeyi yönetenlerin akrabalarının ve arkadaşlarının kontrolündeydi. Ülke yöneticilerinin akrabaları ve yandaşlarının kurduğu şirketler kar oranı yüksek olan ihaleleri kolaylıkla alabiliyordu. Yolsuzluk ve taraftar gözetmek her zaman vardı ancak Chavez dönemindeki görevden almalar/ liyakatin kaybolması ülkede resmi işlerin aksaması ve yolsuzluğu sınır tanımayan bir hale getirdi.

9) İlerleyen yıllarda........

© Milli Devlet