menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Orta Doğu’da dezenformasyon jeopolitiği: Kutsalın araçsallaştırılması

48 0
21.09.2026

Modern uluslararası ilişkiler literatürü, askerî ve stratejik tıkanıklık yaşayan aktörlerin, asimetrik güç dengelerini lehlerine çevirebilmek adına "bilişsel savaş" (cognitive warfare) yöntemlerine başvurduğunu sıklıkla kaydeder.

Bu bağlamda, Suudi Arabistan, ABD & İsrail koalisyonunun Yemen müdahalesinde karşılaştığı askerî asimetri ve operasyonel çıkmaz, bölge siyasetinde konvansiyonel askerî stratejilerin ötesinde, inançsal ve sembolik değerlerin stratejik birer enstrümana dönüştürülmesini beraberinde getirmiştir.

Riyad yönetiminin, Yemen’deki Ensarullah (Husi) hareketinin Mekke’yi ve mukaddesatı hedef aldığına yönelik söylemsel inşası, alelade bir savaş propagandasından ziyade, geniş kitleleri manipüle etmeyi amaçlayan sistematik bir dezenformasyon mekanizması ve tipik bir sahte bayrak (false flag) operasyonu niteliğindedir.

Tarihsel perspektiften bakıldığında, egemen güçlerin jeopolitik hedeflerine ulaşmak veya askerî başarısızlıklarını perdelemek adına kurguladığı kitle manipülasyonu stratejileri yeni değildir.

Nitekim Washington-Riyad hattında Yemen ekseninde gözlemlenen bu dezenformasyon tiyatrosu, uluslararası ilişkiler tarihinin en bilinen manipülasyon süreçleriyle çarpıcı metodolojik benzerlikler taşımaktadır.

ABD’nin 1964 yılında Vietnam Savaşı’na doğrudan askerî katılımını meşrulaştırmak için kurguladığı ve yıllar sonra bizzat Pentagon belgeleriyle tamamen uydurma olduğu itiraf edilen Tonkin Körfezi Olayı, bu stratejinin küresel ölçekteki en somut örneklerinden biridir.

Benzer şekilde, 2003 yılında Irak’ın işgaline zemin hazırlamak amacıyla dönemin ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell tarafından Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda öne sürülen "Irak’ın kitle imha silahları" argümanı, yüz binlerce insanın hayatına ve bölgesel bir yıkıma yol açan kurumsal bir yalan olarak tarihe geçmiştir.

Bugün Suudi rejiminin "Mekke’ye saldırı" söylemi üzerinden inşa etmeye çalıştığı anlatı, müttefiki ABD’nin bu köklü emperyalist........

© Milat