menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

SANAT VE DOĞMATİZM

8 0
02.02.2026

Sanat ve dogmatizm, insan özgürlüğü ile zihinsel kapanma arasındaki gerilimin en berrak göründüğü alanlardan biridir.Doğmatizmin en temel özellikleri katılık, kapanma ve karartmadır. Sanat, esneklik, açıklık ve aydınlanmadır.

Dogmatizm, hakikatin önceden verilmiş, değişmez ve sorgulanamaz olduğunu varsayar. Doğmatizm, hakikat üzeinde sahiplik iddiasında bulunur. Bu nedenle doğmatizm, yorumdan, çoğulluktan ve belirsizlikten korkar. Doğmatizm, aslında insanın sonudur. Sanat ise tam tersine; yoruma, çok anlamlılığa, kırılmaya ve risk almaya dayanır. Sanatın ontolojisi soruyla ve arayışla, dogmatizmin ontolojisi cevapla ve kesin inançlılıkla başlar. Doğmatizm, aslında varoluşu, bilgiyi ve değeri inkar eder. Varoluş, sanatla mümkündür.Sanat, insanın varoluşunun başlangıcıdır ve imkanıdır.

Dogmatik zihniyet için sanat ya tehlikelidir ya da araçtır. Tehlikelidir; çünkü bireyin iç dünyasını uyandırır, itaat yerine hayal gücünü, tekrar yerine özgünlüğü koyar. Araçtır; çünkü propaganda, kutsama ve meşrulaştırma işlevi gördüğünde tolere edilir. Bu noktada sanat, sanat olmaktan çıkar; estetik değil ideolojik bir nesneye dönüşür.

Sanatın dogmatizmle temel çatışması üç düzeyde ortaya çıkar. Birinci düzey, hakikat........

© Milat