İznik Konsili ve Aryanizm |
14-25 Haziran 325 tarihleri arasında yapılan İznik Konsili, Hıristiyanların ilk genel toplantısıdır. Hz. İsa’nın (a.s.) şahsı hakkında yapılan tartışmaların büyümesi üzerine, Roma İmparatoru I. Konstantinos’un emriyle toplanan bu konsile, 300’den fazla piskopos ile çok sayıda rahip ve din adamı katıldı. Toplantı esas olarak Hz. İsa’nın (a.s.) insan ve tanrı vasfı üzerindeki tartışmaları konu almakla birlikte, asıl hedef Arius’un fikirlerini çürütmek ve teslis inancını Hıristiyanlar arasında “amentü” haline getirmekti.
Başrahip Arius (280-336), Antakyalı Piskopos Lucian’ın öğrencisiydi. Lucian, III. Yüzyılda ortaya attığı fikirlerle teslis inancı hakkındaki ilk tartışmayı başlatmıştı. Hz. İsa’nın (a.s.) “Tanrı’dan farklı ve aşağı bir konumda olduğunu” söylüyordu. Arius ise teslisi kabul etmeyen, tevhide yakın bir Tanrı anlayışını savunuyordu. Ona göre: “Tanrı birdir, doğurulmamıştır, varlığı kendindendir, ezeli ve ebedidir, ilim, irade, hikmet ve kelam sahibidir. Bütün mahluklardan önce Hz. İsa’yı (a.s.) yaratmıştır. O Tanrı ile diğer varlıklar arasında yaratılışa aracılık etmiştir.”
Arius, İmparator Konstantin’e ve İskenderiye Piskoposu Aleksander’a yazdığı mektuplarda fikirlerini açıkladı. Bu fikirler kısa zamanda İskenderiye ve çevresinde yayıldı ve taraftar topladı. Piskopos........