Sükûtun diliyle görünmek |
Geçen hafta bir arkadaşım, altı aydır üzerinde çalıştığı projeyi kimseye göstermediğini söyledi. "Hazır değil" dedi. Altı ay geçmişti. Bunu çok iyi anlıyorum. Ben de yıllarca işimi yapmayı, sonra kimseye söylememeyi marifet saydım. Alçakgönüllülük sandım. Değildi. Alçakgönüllülük, yapılan işin hakkını vermektir; saklamak değil. Ekim'in son günleri. Kiev'e füze düşerken "barış çok yakın" cümleleri aynı sayfada duruyor. Basra Körfezi'nde petrol fiyatları sıçrıyor, piyasalar tedirgin. Dünya bağırıyor. Bir yanda savaşın gürültüsü, öte yanda akışlarımızda bundan daha "acil" görünen ama hiçbir yere varmayan bir içerik seli. 2026'nın gençlik kelimesi "ragebait" seçilmiş: öfke tuzağı. İnsanları kızdırarak ekranda tutma sanatı. İkisi de aynı şeyi yapıyor aslında. Savaş haberi de, öfke tuzağı da dikkatini çalmak için var. Sen bağırırsan duyulursun sanıyorsun. Oysa bağıranların arasında en az duyulan sensin. Peki o zaman kendi işini nasıl duyuracaksın? Sessiz kalarak mı? Hayır. Sessizlik bir cevap değil, sadece bir erteleme. Ama bağırmak da değil. Doğu edebiyatında bir ayrım vardır: zahir ve batın. Görünen ve görünmeyen. Bir işin zahiri dış yüzüdür; batını niyeti, emeği, o işi var eden gizli öz. Görünür kılmak, zahiri batına bağlayan köprüdür. Gürültüde o köprü kaybolur. İnsan ya zahirde savrulur, herkes gibi görünmeye çalışır; ya batında saklanır, "zaten kimse anlamaz" der. İkisi de aynı yere çıkar: görünmezlik. Ben yıllarca ikinciyi yaptım. Yazıyordum, bitiriyordum, klasöre........