menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Teşvikle Bilim Üretmek

16 8
08.01.2026

Türkiye’de YÖK’ün 2025 verilerine göre 186 bin 942 akademik personel görev yapmaktadır. Bu sayıya diğer araştırma kurumlarındaki bilimsel araştırma yapan personeli eklemek mümkündür. Bu bilim insanlarında Türkiye’de bilim üretimi yapılmaktadır. Kamu bilimsel üretimi artırmak için farklı “teşvik” uygulamasına sahiptir.

Teşvik Arapça kökenli bir kelime olup isteklendirme veya özendirme (TDK) anlamına gelmektedir. Genelde belirli bir amaca ulaşabilmek için maddi destek ve kolaylıklar biçiminde verilen ödüldür.

Bir konuda istek, içsel veya dışsal kaynaklı olabilir. Şu anda kamunun yapmaya çalıştığı dışsal ödüllerle bilim üretmeye çalışmadır. Çeşitli kamu kuruluşları proje, yayın vs yapan akademisyenlere maddi ödüller vererek bilimsel sonuçlar üretmeye çalıştırmaktadır. Sonuçta bu ödülleri almak için çoğu ne kurama (teori) ne de uygulamaya (teknoloji) katkısı olan projeler ve yayın enflasyonu ortaya çıkmaktadır.

Ülkemizde üniversitelerin başarısı (performansı) zaman zaman tartışılmaktadır. Aslında üniversitelerin başarısı bilim insanlarının başarısı ile ilgilidir. Tek tek akademisyenlerin performanslarının toplamı bazı alanlarda üniversitenin performansı olarak değerlendirilmektedir.

Bu üniversitelerimizin veya akademisyenlerimizin başarısı (performansı) nasıl ölçülmelidir? Yükseköğretim kurumlarında her........

© Milat