Kendine hizmet eden önyargı |
İnsanoğlunun çeşit çeşit hallerinden biri de başarıyı kabullenip başarısızlığı kabullenmemesidir. Konunun daha iyi anlaşılması için üniversite öğretim üyesi (hocası) olarak öğrencilerimizle aramızda geçen sıkça rastlanan kısa bir diyaloğu sizlerle paylaşacağım:
-Öğrenci: Sınavdan 90 almışım Hocam!
Aynı soruya düşük puan almış bir başka öğrencinin cevabı ise şu şekildedir:
- Öğrenci: Sınavdan 20 vermişsiniz Hocam!
Diyaloğa dikkat ederseniz yüksek puanı öğrencinin kendisi almıştır, düşük puanı ise öğretmen/öğretim üyesi vermiştir. Gerçekte ise öğrencinin durumunu ölçen bir sınavda azami ölçüde nesnel davranılmaya çalışılmaktadır. Aslında böyle duygu, düşünce ve davranışlar hayatın akışı içerisinde sıkça sergilediğimiz/ gözlemlediğimiz bir durumdur. Psikologlar bunu Kendine Hizmet Eden Ön Yargı (Self Serving Bias) olarak adlandırmışlar.
Kendine hizmet eden ön yargı insanların, olumsuz olayların sorumlusu olarak dış faktörleri göstermesi; olumlu olaylardan ise kendine pay çıkarması eğilimi olarak tanımlanmaktadır. Yani başarıları üzerimize alırız, başarısızlıkları dış unsurların üzerine atarız.
Bir kişi (organizasyon diye de okuyabilirsiniz) böyle davranmaya başlamışsa kendine........