ABD Başkanı Donald Trump'ın duyurduğu ve önümüzdeki günlerde resmiyet kazanması beklenen ABD-İran mutabakatı, Ortadoğu'da yeni bir dönemin başlayıp başlamadığı tartışmalarını da beraberinde getirdi. Gördüğümüz kadarıyla, karşımızda kapsamlı bir nihai barış anlaşması değil, önümüzdeki 60 günü şekillendirecek “çerçeve metin” bulunuyor.

ABD ile İran arasında varıldığı açıklanan mutabakatın maddelerine bakıldığında, savaşın başında ortaya konulan hedeflerin büyük bölümünün gerçekleşmediği görülüyor. İran rejimi yerinde duruyor. Devrim Muhafızları tasfiye edilmiş değil. İran'ın bölgesel nüfuzu tamamen ortadan kaldırılmış değil.

14 maddelik bu mutabakatın can damarını Lübnan dâhil tüm cephelerde savaşın derhal durdurulması, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması ve Hürmüz Boğazı’nın 30 gün içinde tam kapasiteyle uluslararası ticarete açılması oluşturuyor. İran ekonomisinin yeniden canlandırılmasına yönelik 300 milyar dolarlık bir finansman planı, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması gibi çarpıcı bir madde de anlaşmada yer alıyor.

Şüphesiz bu anlaşmayı İran'ın mutlak zaferi olarak değerlendirmek de gerçekçi olmaz. Çünkü Tahran yönetimi de ağır bir maliyet ödedi. Özellikle Hürmüz Boğazı etrafında yaşanan gerilim ve ABD'nin uyguladığı baskılar İran ekonomisini ciddi biçimde zorladı. Ülke, uzun süredir karşı karşıya olduğu yaptırımların yanı sıra yeni ekonomik risklerle de........

© Milat