İstanbul’un tarihi semtlerinden Balat’ta yüzlerce tescilli sivil mimari yapı bulunmasına rağmen, bu yapıların büyük bölümü hâlâ belgelenmiş değil. Rölövesi bulunmayan yapıların afetler karşısında ciddi risk taşıdığına dikkat çekiliyor.

Balat, Bizans döneminden Osmanlı’ya, Cumhuriyet’ten günümüze uzanan çok katmanlı yapısıyla İstanbul’un en eski yerleşim alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Bizans döneminde Rum Ortodoks nüfusun yoğun olarak yaşadığı semt, Osmanlı döneminde Yahudi, Ermeni ve Müslüman toplulukların bir arada yaşadığı kozmopolit bir yerleşime dönüşüyor. Sinagoglar, kiliseler, camiler ve sivil mimari örnekleriyle Balat, yüzyıllar boyunca kentin kültürel hafızasını taşıyan önemli merkezlerden biri oluyor.

Bugün Tarihi Yarımada sınırları içinde yer alan Balat, kentsel ve tarihi sit alanı statüsünde bulunuyor. Ancak bu statü, yapıların fiilen korunması için yeterli olmuyor.

BELGE OLMADAN KORUMA OLMUYOR

Zehra Nur Akçay ve Aylin Şentürk tarafından “Tarihi Kent Merkezinde Sivil Mimari Konutların Korunması” başlıklı bir araştırmaya göre, Balat’taki sivil mimari yapıların mevcut durumu sayısal verilerle gözler önüne seriliyor. Araştırma sonuçlarına göre Balat’ta 814 adet tescilli sivil mimari yapı bulunuyor. Ancak bu yapıların büyük bölümü, korunmaları için gerekli olan temel belgelere sahip değil.

ÇARPICI TABLO: TESCİLLİ AMA BELGESİZ

Araştırma sonuçları, Balat’taki kültürel mirasın ne denli kırılgan olduğunu ortaya koyuyor. Buna göre Balat’taki tescilli sivil mimari yapıların 786 tanesinin rölövesi bulunmuyor,........

© Milat