Ticaret Bakanlığı “Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporunu” açıkladı. Bakanlık, Türkiye’de e-ticaretin geldiği noktayı ortaya koymak için tam 156 sayfalık kapsamlı bir rapor hazırladı. E-ticaret hacminin 4,57 trilyon liraya ulaşması, genel ticaret içindeki payının yüzde 19,3’e çıkması ve kayıtlı işletme sayısının 634 bini aşması ilk bakışta dikkat çeken metrikler arasında.

Rakamlar büyük, rapor uzun. Ben de bu 156 sayfanın arasında kaybolmamanız için raporu sizin için özetliyorum. Çünkü ayrıntılara girildiğinde karşımıza yalnızca büyüyen bir pazar çıkmıyor. Tek pazaryerine bağımlı satıcılardan yüksek iade oranlarına, sınırlı e-ihracattan yapay zekânın yüzeysel kullanımına kadar çok daha tartışmalı bir tablo beliriyor. Bu tablo da önemli bir soruyu gündeme getiriyor: E-ticaret büyürken satıcı gerçekten güçleniyor mu?

Bir dükkânın kepengi akşam kapanır. İnternette ise ticaret devam eder.

Rapora göre sanal ve fiziki POS karşılaştırmasına bakıldığında, gece yarısı ile sabah 06.00 arasındaki ticaret hacminde e-ticaretin payı yüzde 58’e çıkıyor. Yani tüketici artık alışveriş için mağazanın açılmasını, mesai saatini beklemiyor. Telefon elinin altındaysa mağaza da açık sayılıyor.

Bu değişimin ekonomik karşılığı hayli büyük. E-ticaretin genel ticaret içindeki payı yüzde 19,3.

Başka bir ifadeyle, Türkiye’de ticaret hacminin yaklaşık beşte biri artık dijital kanallardan geçiyor.

Bu rakamlar elbette önemli. Fakat yalnızca büyük rakamlara bakarsak kolay bir sonuca varırız: E-ticaret büyüyor, demek ki her şey yolunda.

Bence raporun söylediği tam olarak bu değil.

Raporun daha az konuşulacak bazı rakamları, sektörün geleceği hakkında 4,57 trilyon liradan daha fazla şey anlatıyor. Çünkü bir pazarın büyümesi ile o pazardaki işletmelerin güçlenmesi aynı şey değil.

2025 yılında e-ticaret yapan kayıtlı işletme sayısı 634 bin’e yükselmiş. Bu işletmelerin yüzde 75’i şahıs işletmesi. Yani e-ticaret ekosisteminin büyük bölümü dev şirketlerden değil, küçük işletmelerden, esnaftan ve kendi imkânlarıyla satış yapmaya çalışan girişimcilerden oluşuyor.

Bu, e-ticaretin kapıyı geniş bir kesime açtığını gösteriyor. Bir dükkân kiralamadan, büyük bir satış ekibi kurmadan ve ülkenin farklı şehirlerinde mağaza açmadan........

© Milat