“NVIDIA Golan Tepeleri’nde ne yapıyor?” sorusu ilk bakışta tuhaf gelebilir. Çünkü kamuoyunda NVIDIA hâlâ büyük ölçüde ekran kartı üreten bir teknoloji şirketi olarak algılanıyor. Oysa bu algı, gerçeğin yalnızca küçük bir parçasını yansıtıyor. Bugün NVIDIA, yapay zekâ hızlandırıcılarından süper bilgisayar mimarilerine, büyük veri işleme altyapılarından askerî ve istihbarî amaçlarla da kullanılabilen çift kullanımlı teknolojilere kadar uzanan geniş bir alanda faaliyet gösteriyor. Yani mesele bir teknoloji markasından ibaret değil; modern savaşın, istihbaratın ve dijital egemenliğin merkezinde duran bir aktörden söz ediyoruz.

Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana güvenlik tehditleri köklü bir dönüşüm geçirdi. Artık tehditler cepheden gelmiyor; hastanelerle, veri merkezleriyle, yatırım paketleriyle geliyor. İnsani yardım, teknoloji, sermaye ve veri aynı potada eritiliyor. Türkiye’nin son yıllarda karşı karşıya kaldığı meydan okumalar da bu yeni modelin izlerini taşıyor. Açık askerî çatışmalardan ziyade, etki alanlarının daraltılması, meşruiyetin aşındırılması ve bağımlılık ilişkilerinin derinleştirilmesi üzerinden ilerleyen bir süreçle karşı karşıyayız.

İsrail’in işgal altındaki Golan Tepeleri’nde kalıcı ve büyük ölçekli bir hastane kurma planı bu çerçevede okunmalı. İnsani yardım, doğası gereği tarafsız, geçici ve ihtiyaç odaklıdır. Oysa işgal altındaki bir bölgede, kalıcılığı esas alan ve belirli aktörleri özellikle dışlayan bir yapı, insani yardımın ruhuyla örtüşmez. Burada tarafsızlık iddiası, fiilen Türkiye’nin Suriye’nin güneyinde yıllardır inşa ettiği insani meşruiyet alanını “istenmeyen aktör” söylemiyle daraltma çabasına........

© Milat