Bir coğrafya ne kadar geniş olursa, orada bir arada yaşamak da o kadar zor olur. Ama aynı zamanda o kadar zorunlu. Avrasya, yüzlerce milyon insanın, onlarca farklı dilin ve sayısız medeniyetin yüzyıllardır iç içe yaşadığı bir yerdir. Bu kadar büyük bir coğrafyada ortak çıkarları yönetebilmek içinse örgütlere, ittifaklara ve işbirliklerine ihtiyaç duyulmak kaçınılmazdır.

Bugün bu coğrafyada birbiriyle rekabet eden, zaman zaman birbiriyle örtüşen üç büyük işbirliği örgütü var: Avrasya Ekonomik Birliği, Şanghay İşbirliği Örgütü ve Türk Devletleri Teşkilatı. Bu üç kurumun hem kesiştiği hem de ayrıştığı pek çok kümeler bütünü var.

Avrasya Ekonomik Birliği: Ortak Pazar Hayali

2015 yılının ilk gününde resmen kurulan Avrasya Ekonomik Birliği (AEB), aslında uzun bir yolun son durağıdır. Hikâyesi 1994'te başlar: Kazakistan'ın o dönemki cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, eski Sovyet ülkelerinin bir araya geleceği ekonomik bir birlik fikrini gündeme taşır. Yıllar içinde bu fikir önce Avrasya Ekonomik Topluluğu'na, sonra Gümrük Birliği'ne, ardından Ortak Ekonomik Alan'a, en sonunda da bugünkü Birlik'e dönüşür.1 Nazarbayev, bölgede kolektif yaşamayı ve ortak çalışmalar kurmayı en çok arzulayan ve siyasi hayatını bu yolda harcayan bir figürdür. Hatta bazı yorumlara göre Sovyetler Birliği’nin dağılmasına en çok karşı çıkan isimlerden biridir. Post-Sovyet dönemde Kazakistan Cumhurbaşkanı olarak da komşu ülkelerle işbirliklerinde görüldüğü üzere ve bugünkü Türk Devletler Teşkilatı’nın hayata geçmesinde Nazarbayev’in katkıları şüphesiz göz ardı edilemez.

Bugün itibarıyla AEB'nin beş üyesi var: Rusya, Kazakistan, Belarus, Kırgızistan ve Ermenistan.2 Bu beş ülke arasında mallar, hizmetler, sermaye ve insanlar serbestçe dolaşabilmektedir. Gümrük duvarları yoktur ve ortak bir pazar vardır. Temelde hedefse Avrupa Birliği'ni örnek alarak daha ileri bir entegrasyon sağlamak.

AEB'yi yöneten üç temel organ var: devlet başkanlarından oluşan Yüksek Konsey, başbakanlardan oluşan Hükümetlerarası Konsey ve teknik kararlar alan Avrasya Ekonomik Komisyonu.3 Komisyon, Brüksel'deki Avrupa Komisyonu'nun işlevini üstlenmeye çalışan sürekli bir yürütme........

© Merhaba Haber