Tarık Çelenk ile Sağduyu (94) | Victoria Çağı’nın dinamikleri: Gelenek inşası, sanayi, edebiyat ve kültür

Son güncelleme: 2 Mart 2026 -

2 Mart 2026 Pazartesi

Bu hafta Sağduyu programında Tarık Çelenk, konuğu akademisyen, yazar ve çevirmen Prof. Murat Belge ile Victoria Çağı’nı ve dönemin İngiltere’sindeki çok yönlü etkilerini inceledi. Videoda Rönesans sonrası Avrupa ve Osmanlı İmparatorluğu üzerinde çok yönlü etkileri olan bu dönemin kültürel, sanatsal ve endüstriyel dönüşümleri değerlendirildi. İşte Victoria Çağı’nın dinamikleri…

Prof. Murat Belge, Tarık Çelenk’in sunduğu Sağduyu programında Victoria Çağı’nı inceledi. Belge, dönemin yalnızca Kraliçe Victoria’nın kişiliği üzerinden okunamayacağını belirterek, “Victoria epey muhafazakâr bir hanımefendi ama onun muhafazakârlığına sığmayacak kadar büyük değişimler yaşanıyor” dedi.

Victoria döneminin esas belirleyici unsurunun sanayi olduğunu söyleyen Belge, “Dünya, bildiğimiz kadarıyla Avrupa’nın ortaya çıkışından sonra en büyük değişimleri bu çağda yaşadı” dedi. Güney İngiltere’nin geleneksel ve pastoral yapısına karşılık, Orta İngiltere’de sanayinin yükseldiğini belirten Belge, “Manchester, Sheffield, Leeds gibi şehirler sanayiyle birlikte kimlik kazandı” dedi.

“Burjuvazinin parası vardı, kültürü yok”

Murat Belge, aristokrasinin siyasal ve kültürel hegemonyasının sanayileşmeyle sarsıldığını belirterek, “Aristokrasi hakimdi ama bu yeni koşullar o düzeni ortadan kaldırdı. Burjuvazinin parası vardı ama kültürü yoktu” dedi. Bu boşluğu edebiyat ve şiirin doldurabileceği yönünde fikirler ortaya atıldığını belirten Belge, özellikle Matthew Arnold’un bu tartışmaların önemli isimlerinden biri olduğunu ifade etti.

Dönemin güçlü edebiyat üretimine dikkat çeken Belge, Charles Dickens’ın yoksulların hayatını anlattığını, sanayileşmeyi ise özellikle “Zor Zamanlar” romanında ele aldığını söyledi. Ayrıca George Eliot, Charlotte Brontë ve Benjamin Disraeli gibi isimlerin de sanayileşme sürecini edebiyat yoluyla tartıştığını söyledi.

“Tepeden inme değişim tutmaz”

Toplumsal dönüşümlerin yukarıdan dayatılarak başarıya ulaşamayacağını söyleyip benzer durumun komünist rejimlerde de yaşandığını söyleyen Belge, “Bu tür değişimler Türkiye gibi birçok ülkede denendi ve tutmadı. En büyük amacı kapitalizmi kurmak olan bir Çin Komünist Partisi var. Geri kalan Sovyetler çöktü ” dedi.

Victoria Çağı’nı “büyük bir sarsıntı ve yeniden yapılanma dönemi” olarak tanımlayan Belge, dönemin hem demokrasi, feminizm ve metodizm gibi yeni hareketlere hem de ağır sömürü koşullarına aynı anda sahne olduğunu belirtti. “14 yaşındaki çocuğun madende çalışmasının ahlakına iyi geldiğini söyleyen de vardı, buna karşı çıkan da” diyen Belge, dönemin bu gerilim üzerinden kendi dengesini bulduğunu söyledi.

İngiltere Osmanlı İmparatorluğu ve Osmanlılar tarih

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin

Medyascope'un mobil uygulamasını indirin

Recep Karagöz yazdı: Kutsal devlet, hesap vermeyen iktidar demektedir

What to know about UK politician Peter Mandelson’s ties to his ‘best pal,’ the late Jeffrey Epstein

Bilgehan Uçak yazdı: Yirmisekiz Çelebi’nin düşündürdükleri

Tarık Çelenk / Diğer içerikleri

Tarık Çelenk yazdı: Bir 28 Şubat yazısı

Tarık Çelenk yazdı | Makris ailesinden bugünün Türkiye’sine gençler ve ortak aidiyet

Tarık Çelenk ile Sağduyu (93) – İslam’da vicdan ve evrensel ahlak: Kant’tan Stoacılığa büyük tartışma

Tarık Çelenk yazdı: Ne zaman adam oluruz?

Tarık Çelenk yazdı: Niçin kategorik düşünüyoruz?

Tarık Çelenk yazdı | Peki bizi kim kurtaracak?

Haftanın en popüler içerikleri

Gökhan Bacık yazdı | Bir simulacra: “Kürtlerin niye kendi devleti olmamalı?”

Ruşen Çakır yazdı: İranlı spiker Hamaney ile birlikte rejimin de öldüğünü tüm dünyaya duyurmuş oldu

Ukrayna‑Rusya savaşının 5 dönüm noktası

İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü

Devrimden, gücünün en zayıf noktasına: İran’ın dini lideri Ali Hamaney kimdir?

Alişer Delek yazdı: Hamaney’in öldürülmesine sevinmek

Hamaney’i CIA buldu, İsrail öldürdü: New York Times, İran saldırısının perde arkasını yazdı

CIA ve MI6 işgali aylar önceden öğrendi, ancak savaş yine de durdurulamadı

Devlet Bahçeli: “Terörsüz Türkiye’ye hizmet eden İmralı’nın statü açığı nasıl kapatılacaktır?”

Transatlantik: Trump’ın kongre konuşması | İran konusunda belirsizlik sürüyor | Gazze’de son durum

Medyascope'un günlük e-bülteni

Editörlerimizin derlediği öngörüler, analizler, Türkiye’yi ve dünyayı şekillendiren haberler, Medyascope’un e-bülteni Andaç‘la her gün mail kutunuzda.

Medyascope'u destekle

© Medyascope

visit website