menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İslam Özkan yazdı | Orman kanunlarına dönüş: Maduro’nun kaçırılması ve hukukun sonu

9 0
07.01.2026

Uluslararası ilişkiler literatüründe “Rejim Değişikliği İçin Ekonomik Savaş” (Economic Warfare for Regime Change) olarak geçer. Önemli bir stratejik modeldir. Bu modelin temel mantığı; hedef ülkenin ekonomisini felç ederek toplumsal huzursuzluk yaratmak, ardından bu huzursuzluğu hükümetin “yönetememe beceriksizliği” olarak lanse ederek müdahaleye meşruiyet zemini hazırlamaktır.

Doğu Ergil hocanın da belirttiği gibi, Venezuela başarısız bir devlettir ama başarısızlığının nedeni daha çok finansal kuşatma ve ekonomik yaptırımlarda somutlaşan dış müdahaledir. ABD, kendi nüfuz alanı olarak gördüğü Latin Amerika’da defalarca başvurduğu kriz yaratma stratejisi olmasa, Venezuela bu noktaya gelir miydi?

Elbette Maduro’nun yönetme kapasitesinin sınırlı olması ve iç cepheyi tahkim etmek yerine kendisinin daha solundaki partilere bile kayyum ataması, hatta diğer sol, sosyalist ve komünist partileri küstürmesi, böylelikle ulusal birliğe büyük bir darbe vurması onun en büyük zaafı. Sadece bu da değil, başına gelebilecekleri öngörememesi, Trump’la arasındaki sorunu küresel sistemle ilgili bir sorun değil de kişisel bir sorunmuş gibi sunmaya çalışması, onun en çok göze batan hataları/yanlışları. Ama Trump’ın uluslararası hukuku ve tüm ahlaki ilkeleri çiğneyerek gerçekleştirdiği bu haydutluk, Maduro’nun yanlışlarını önemsizleştiriyor. Böylesine büyük bir kural tanımazlık karşısında falancanın taktiksel, filancanın stratejik hatalarının da bir önemi kalmıyor.

Uluslararası hukukun en azından şeklen önemli görüldüğü bir dünyadan orman kanunlarına geçiş üzerinden tarihte eşi benzeri görülmemiş bir cüretle bir devlet başkanının kaçırılması, artık tüm dünyayı meşgul edecek bir sorundur ve asıl baş edilmesi gereken büyük mesele olarak karşımızda durmaktadır. Gerçi, bunları söylerken uluslararası hukuk ABD tarafından ilk kez ayaklar altına alınıyormuş gibi bir izlenim yaratıyor olabilirim, o yüzden kimsenin böyle bir intibaya kapılmasını istemem açıkçası. Zira ABD’nin 1999’daki Kosova müdahalesi, Obama’nın Somali, Yemen, Afganistan ve benzeri ülkelerde düzenlediği SİHA operasyonları, BM raportörlerinin de belirttiği gibi uluslararası hukukun ihlalidir ve bizzat Demokrat bir başkan tarafından hayata geçirilmiştir. Bu da meselenin aslında Trump’ın kişisel bir eylemi olmadığını gösterir. Sorunun, mevcut Amerikan düzenindeki sistematik bir kural tanımazlıktan kaynaklandığı açıktır.

Örneğin hukuka değil orman kanunlarına inanan ve hukukun bitirilmesine katkı sağlayan bir başka Demokrat Başkan Johnson… ABD Vietnam’daki askerî varlığını devasa bir savaşa dönüştürürken benzeri yöntemler izlediğinde yine orman kanunları devredeydi. 1964’te egemen bir devlet olan Vietnam’a karşı uydurma veya abartılmış istihbaratla savaş başlattığı Tonkin Körfezi Olayı, ayrıca Kamboçya ve Laos’un bombalanması, sonra yine bir başka Demokrat Başkan Kennedy döneminde Küba’daki Castro yönetimini devirmek için CIA destekli bir paramiliter istilası başlatması vs. vs… Say say bitmez. O döneme ait arşivlerini yakın zamanda açan CIA’in Orta Doğu, Afrika ve Latin........

© Medyascope