Hilmi Hacaloğlu yazdı | Trump’ın Grönland aşkı: Hicran, vuslata dönüşecek mi?
Epeydir bir videoyu izlemekten kendimi alamıyorum. Bu yılın ilk günlerinde yaptığı bir konuşmada Donald Trump, müttefiklerinden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile dalga geçiyor. Fransa Meclisi Amerikan teknoloji devlerinden ithal edilecek ürünlere yüzde 25 vergi koymaya hazırlanırken Fransa’dan yapılacak ithalata yüzde 100 gümrük vergisi koyacağını söyleyerek Macron’a nasıl diz çöktürdüğünü küçümseyerek anlatıyor. Aslında küçümsemeden de ağır bir durum var üslubunda, düpedüz aşağılıyor.
US President Donald Trump mocked French President Emmanuel Macron during a speech at the House GOP retreat, claiming Macron accepted a 200 percent increase in drug prices after Trump threatened to impose tariffs on French products imported into the US pic.twitter.com/vtQ4WN11he
Demokratik sistemlerde aşina olmadığımız haller ama “Cesur Yeni Dünya” içinde bir türlü olamadığımız için bazen utanarak izlediğimiz bu tür durumlar kaçınılmaz hale geliyor.
Amerikan Başkanı dün akşam saatlerinde “Truth Social” -aslında bunu Trump Sosyal olarak da okuyabiliriz- platformundan yaptığı açıklamada; Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderilecek tüm mallara yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran 2026 tarihinde ise bu oranın yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu. Amerika’nın lideri Grönland adası Amerika’ya satılana dek bu gümrük vergisinin ödenmek zorunda olduğunu söyledi.
Neden mi? Çünkü Trump’a göre, “Dünya barışı tehlikede”. Ama bunu elbette 10 asırdır kısmen 2 asırdır resmen Danimarka’nın elinde olan Grönland’ı “cebren ve baskıyla” kendi topraklarına katmak isteyen, Venezuela’yı basıp liderini kaçıran, Kolombiya’ya ve Meksika’ya kafa gösteren, İran’a “sert mesaj” gönderen, İsrail’in Gazze’yi yerle bir etmesine göz yuman Amerika yapmıyor.
Peki barışı tehdit eden kim? Elbette Çin ve Rusya. Neden mi? Çünkü savaş gemilerini Arktik bölgede yüzdürüyor. Rusya zaten bölgenin ana aktörü. Çin de bir süredir bölgeye buzkıran gemileri göndererek incelemeler yapıyor. Ayrıca Çin’in Grönland’da büyük kısmı durdurulan yatırımları var.
Avustralyalı Greenland Minerals -ki en büyük ortağı Çinli nadir toprak elementleri devi Shenghee Resources- dünyanın en büyük adasındaki Kvanejfeld sahasında uranyum arıyordu ancak 2021’de Grönland hükümeti uranyum madenciliğini yasaklayınca süreç tahkime taşındı. Yaklaşık 150 milyon dolar yatırım yapan şirket 10 milyar dolardan fazla tazminat istiyor.
Bir başka Çinli dev General Nice ise 2014’te Sierra Leone’deki ebola salgınında iflas eden İngiliz madencilik şirketi London Mining haklarını satın alarak Grönland’ın başkenti Nuuk’a yaklaşık 150 kilometre uzaktaki Isua demir maden projesini devraldı. Bu sahada değeri 100 milyar olan yaklaşık 1 milyar ton ispatlanmış demir rezervi bulunuyor. 2 milyar dolardan fazla yatırım gerektiren proje Çinli şirketin taahhütlerini yerine getirmediği iddiasıyla lisansı hükümet tarafından iptal edildi.
Çinli şirketlerin adada yapmak için teklif verdiği 3 havalimanı inşaatı da 2018’de ABD’nin engellemesiyle sonuçsuz kaldı. Havalimanı inşaatları İskandinav Yatırım Bankası, Avrupa Yatırım Bankası ve Danimarka devleti finansmanıyla Danimarka ve Almanya menşeili firmalar tarafından yapılıyor.
Türkiye’nin neredeyse üç katı büyüklüğünde olmasına rağmen yüzde 80’i buzla kaplı olduğu için yaklaşık 56 bin kişinin yaşadığı Grönland’da Çin’in........
