Roberto Saviano: “Venezuela bir uyuşturucu devleti değil; ama iktidârını sürdürme aracı olarak uyuşturucuyu kullanan bir devlet” |
“Gomorra”nın yazarı Roberto Saviano köşe yazısında, bugün Venezuela’nın uyuşturucu devletçiliğinin ileri biçimlerini sergileyen bir merkez devlet olduğunu söylüyor. Le Monde’da yayımlanan yazıyı Haldun Bayrı Türkçeye çevirdi.
“Batılı demokrasiler rejimin varlığını sürdürmesine ses çıkarmadılar; o da suça gömülerek kuvvetlendi. Bugün ülke, uyuşturucu devleti olmanın ileri biçimlerini arz eden bir merkez devlet” diye açıklıyor Le Monde gazetesine, Gomorra’nın yazarı Roberto Saviano ( Gomorra: Kan ve Suç İmparatorluğu, çev: Cemal Kaan Emek, Yurt Kitap Yayın, 2007).
Uyuşturucu kaçakçılığı çağdaş otoriter rejimlerin bir yan etkisi değil. Birçok vakada, o rejimlerin görünmez altyapısı hâline geldi. Sâdece suç faaliyetlerini finanse etmekle kalmıyor: Güvenlik aygıtlarını destekliyor, bağlılıkları satın alıyor, çökmüş ekonomilerin yerine geçiyor, başka türlü ne kaynağı ne meşrûluğu kalacak devletleri hayatta tutuyor. Siyâset artık meşrûluk üretemez hâle geldiği zaman, uyuşturucu nakit üretiyor. Nakit ise iktidar üretiyor.
Venezuela bu dönüşümün en başarılı örneği. Kokain üreticisi bir ülke değil, ama dünyadaki kaçakçılığın en önemli lojistik kavşaklarından biri. Askerî havaalanları, limanlar, resmî belgeler, silâhlı korumalar: Egemenliği temin etmesi gereken unsurlar uyuşturucu kaçakçılığına devlet hizmeti olarak kullanılıyor. İddialarda adı geçen Los Soles Karteli bildiğimiz anlamda bir kartel değil: Askerî-sınâî bir yapı, Kolombiya’nın kaçakçılığına hiçbir engelle karşılaşmadan ülkeden geçiş sağlayan bir perdeleme sistemi.
Burada bir ayrımın yapılması zorunlu. Dar anlamıyla bir uyuşturucu devleti, uyuşturucu ekonomisi olmadan ayakta kalamayacak olan bir devlettir. Bu anlamda, Venezuela bir uyuşturucu devleti değildir: Chavezci iktidar petrol üzerine kurulu bir siyâsî-askerî rejimden doğmuştur. Fakat ülke, uyuşturucu devleti olmanın ileri biçimlerini arz etmektedir: Silâhlı kuvvetlerin bazı bölümleri uyuşturucu ve altın kaçakçılığını idâre ediyor, kurumlar cezâsızlığı sağlıyor, yasadışı ekonomi resmî ekonomiden daha kârlı hâle geliyor. Venezuela bir uyuşturucu devleti değil, ama iktidârını sürdürme aracı olarak uyuşturucuyu kullanan bir devlet. Bu fark belirleyici – o derecede de tehlikeli.
Bu sistemin bağrında, basit kaçakçılar değil gerçek iktidar arabulucuları olan çehreler beliriyor. Wilmer Varela, nâmıdiğer Vilmito buna bir örnek: Siyâsî-cinâî simsar; Honduras ve Karayipler’e giden yolların idâresi onda; karteller, askerî aygıt ve hapishâne sistemi arasındaki bağlantıyı sağlıyor. Devlete meydan okumuyor. Onu kullanıyor. Zîra Venezuela’da suçlar........