Rıza Pehlevi: Sürgündeki veliaht prens İran’da ne kadar etkili? |
İran’da son yılların en büyük protesto dalgası sürerken, devrilen Şah Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi, rejim karşıtları içerisinde yeniden görünür bir figüre dönüştü. Pehlevi’nin çağrıları sahada yankı bulurken, bu çıkış İran muhalefetinde gerçek bir liderliğe mi işaret ediyor?
İran’ın son Şah’ı Muhammed Rıza Pehlevi 1979’daki İslam Devrimi’yle tahttan indirildi.
2025’in son günlerinden itibaren İran’da rejimi sarsan protestolarda Şah’ın oğlu Rıza Pehlevi, sürgünde olmasına rağmen, protestoculara seslenen en görünür figürlerden biri haline geldi.
ABD’de yaşayan 65 yaşındaki Pehlevi, sosyal medya üzerinden yayımladığı mesajlarda rejimin “yıpranmış ve kırılgan baskı aygıtının” çökeceğini savunuyor, İslam Cumhuriyeti’nin sona ermesi çağrısı yapıyor. Son mesajlarından birinde, “İslam Cumhuriyeti’ni ve onun baskı mekanizmasını tamamen diz çöktüreceğiz” ifadelerini kullandı.
Peki Pehlevi’nin İran’da bir karşılığı var mı?
Pehlevi’nin İran toplumundaki karşılığını ölçmek zor. Ülkede yıllardır bulunmayan Pehlevi’ye destek, ağırlıklı olarak sosyal medyaya yansıyan görüntüler üzerinden izlenebiliyor.
Bazı videolarda “Şah çok yaşa” sloganları duyulurken, geniş bir kesimin sloganlarının hâlâ “Diktatöre ölüm” gibi daha genel ve sistem karşıtı bir çizgide olduğu görülüyor. Bu sloganlar doğrudan İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alıyor.
Protestoların temel tetikleyicisi ise ağırlaşan ekonomik kriz. Yıllardır süren yaptırımların yanı sıra İsrail ve ABD’nin haziran ayında düzenlediği saldırılar sonrası yaşanan 12 günlük savaş, ekonomiyi daha da zayıflattı.
Reuters’a konuşan bazı İranlılar, Pehlevi’nin........