We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Aydın Selcen yazdı: Tayvan yeni Ukrayna mı olacak?

62 23 13
06.08.2022

2021 yılbaşındaki Dünya ve Biz’in son bölümünde konuğum Prof. Dr. Serhat Güvenç’e yeni yıl için olası küresel çatışma noktası öngörülerini sormuştum. Yanıtında bir gözümüzün mutlaka Tayvan Boğazı’nda olması gerekeceği de vardı. Gelişmeler hocayı haklı çıkardı. Bugün Tayvan sürekli iki gözümüzün de üzerinde olması gereken bir nitelik kazandı. Çeyrek yüzyıl sonra Pelosi’nin gerçekleştirdiği ABD TM Başkanı düzeyindeki ilk ziyaret tüm taraflar ve bizim gibi uzaktan bakanlar için diplomatik açıdan “gerçek mermi kullanılan” bir tatbikat yerine geçti.

Ülkemizde alelusul, konu hakkında yayımlanan yorumlarda satır aralarından bastırılamaz bir sevincin sızdığı gözlemleniyor. Çin’in nihayet (!) Tayvan’ın yapay (!) egemenliğine son vererek, “küresel emperyalist güç ve tüm kötülüklerin anası” ABD’ye bir ders vermesi ve etki alanını kısıtlamasının iştiyakle beklendiği anlaşılıyor. Adeta diz kapağı refleksiyle Putin’e Ukrayna’yı işgalinde destek veren, doğrudan destek vermeye çekinseler de, bu saldırıya “NATO’nun tahriki” gibi gerekçeler uydurmaya çalışanlar ve zihinsel akrabalarının, bu defa da “Küba-ABD” karşılaştırmaları eşliğinde dünya medyasında da yüksek ses çıkardıkları görülüyor.

Aşağıda aktaracaklarım büyük ölçüde son Dünya ve Biz’de ağırladığım Çin uzmanı Doç.Dr. Ceren Ergenç’in sorularıma yanıtlarına dayanıyor. Önce Tayvan’a ilişkin bilgilerimizi hiç yoktan vikipedya düzeyinde kısaca anımsayalım: Cumhuriyetimizin kuruluşuyla sonuçlanan ulusal savaşım ile II. Dünya Savaşı’nın sonu arasındaki yirmi yıllık dönemde Çin bir iç savaş yaşıyor. Başka deyişle devrim, kurtuluş ve kuruluş savaşımı bir iç savaş da barındırıyor. Kaybeden Chiang Kai Shek Tayvan adasına çekiliyor. ABD’nin 1978 yılı sonunda ÇHC’ni tanımasının ardından da Tayvan alacakaranlık kuşağına giriyor.

Yakın zamana geldiğimizde, önce Hong Kong’un özerkliğinin/kendine özgülüğünün aslında düpedüz özgürlüğünün Çin tarafından Britanya ile yaptığı devir-teslim anlaşmasının öngördüğü takvim beklenmeden zorla sona erdirilmesi, ardından Rusya’nın 2014’te Kırım’da olduğu gibi bu defa Ukrayna’nın tamamını istila ve ilhaka kalkışması, Tayvan’ın esasen belirsiz geleceğini kararttı.

Özetle “cim karnında bir nokta” haliyle, 25 milyondan az nüfusu, 35.808 kilometrekarelik yüzölçümüyle Tayvan adasının 1.5 milyara yaklaşan nüfusu ve 9.5 milyon kilometrekarelik........

© Medyascope


Get it on Google Play