Atıf Ünaldı ile Netizen (386): QR kodlu mezar taşı sistemi nasıl çalışıyor? |
Son güncelleme: 10 Mart 2026 -
Atıf Ünaldı ile Netizen (386): QR kodlu mezar taşı sistemi nasıl çalışıyor?
Atıf Ünaldı ile Netizen’in bu bölümünde Atıf Ünaldı’nın konuğu Simmortals projesinin fikir annesi ve kurucu ortağı Raşel Saranga oldu. Programda, dijital dünyada anıların korunması, dijital miras kavramı ve yapay zekâ destekli “hatırlanma teknolojileri” konuşuldu.
Netizen’de bu hafta Raşel Saranga, insanların en temel ihtiyaçlarından biri olan hatırlanma arzusunun teknoloji ile nasıl korunabileceğini anlattı. Saranga’nın geliştirdiği Simmortals projesi, vefat eden kişilerin fotoğraflarını, videolarını, ses kayıtlarını ve anılarını dijital bir platformda saklayarak gelecek nesillere aktarılmasını amaçlıyor. Projenin temel fikri, ölümün kendisini durdurmanın mümkün olmadığını ancak unutulmayı durdurmanın mümkün olabileceğini savunuyor.
Raşel Saranga, projeyi geliştirmesine ilham veren sürecin kişisel bir kayıp sonrası başladığını belirtti. Psikiyatri eğitimi aldıktan sonra Boğaziçi Üniversitesi Matematik Öğretmenliği bölümünden mezun olan Saranga, uzun yıllar matematik öğretmenliği yaptı. Son yıllarda ise finans ve teknoloji alanına yöneldi ve çeşitli uluslararası patent başvuruları üzerinde çalıştı. 2024 yılında yaşadığı bir kayıp sonrasında “yas teknolojileri” üzerine araştırmalar yapmaya başlayan Saranga, insanların sevdiklerini hatırlama biçimlerinin tarih boyunca değişse de hatırlanma arzusunun hiç değişmediğini fark etti.
“Hatırlanan var olmaya devam eder”
Bu noktada İlber Ortaylı’nın 18. yüzyıl Osmanlı mezar taşları üzerine yazdığı bir makaleye rastladığını anlatan Saranga, mezar taşlarına bırakılan vasiyetlerin ve mesajların aslında insanların gelecek kuşaklara ulaşma isteğinin bir yansıması olduğunu söyledi. Bu düşünce, Simmortals projesinin sloganlarının da temelini oluşturdu: “Herkes hatırlanmaya değer” ve “Hatırlanan var olmaya devam eder.”
Projenin adı da sembolik bir anlam taşıyor. “Simmortals” kelimesinin başındaki ve sonundaki S harfleri doğum ve ölümü temsil eden iki kapıyı, ortadaki “immortal” ifadesi ise ölümlü bedenlerdeki ölümsüz ruhu simgeliyor. Saranga, bu fikrin Aşık Veysel’in “İki kapılı bir handa gidiyorum gündüz gece” dizelerinden esinlenerek ortaya çıktığını ifade etti.
Simmortals platformunda kullanıcılar, vefat eden sevdikleri için dijital anı sayfaları oluşturabiliyor. Bu sayfalara fotoğraflar, videolar, ses........