Türkiye–İsrail ilişkilerinde Suriye kaynaklı gerilim yeniden yükseliyor. İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’de Türkiye sınırına görece yakın Ebu el-Zuhur hava üssünü vurması ve bunu olası Türk askerî varlığıyla gerekçelendirmesi, meseleyi teorik bir anlaşmazlık olmaktan çıkarıp ciddi bir güvenlik sorununa dönüştürdü.

Her iki ülkeyle de stratejik ilişkilere sahip ABD gelişmelerden rahatsız. Washington’ın Türkiye–İsrail–Suriye arasında doğrudan veya yanlış hesaplamadan kaynaklanabilecek bir çatışmayı önlemek amacıyla bir “çatışmasızlık mekanizması” üzerinde çalışması da tehlikenin ciddiyetini gösteriyor.

İsrail’de ise bir süredir Türkiye karşıtı sert bir hava estiriliyor. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun açıklamalarına İsrail basınındaki Türkiye karşıtı yorum ve analizler eşlik ediyor. Buna karşılık eski Başbakan Ehud Barak gibi Netanyahu’nun Türkiye politikasını eleştiren isimler de var. Barak, Türkiye’nin ne İran ne de Esad döneminin Suriyesi olduğunu hatırlatarak Ankara ile çözülemeyecek stratejik bir sorun bulunmadığını savunuyor.

Peki, 7 Ekim 2023 öncesinde normalleşme sürecinde olan iki ülkenin ilişkileri neden bu noktaya geldi?

Bunun birkaç temel nedeni var.

Birincisi ve bugün için en önemlisi Suriye. Esad sonrası Suriye’de Türkiye’nin siyasi ve askerî etkisinin artması İsrail açısından yeni bir stratejik durum yarattı. İsrail İran’ın Suriye’deki etkisinin azalmasını istiyordu; ancak ortaya çıkan boşluğun güçlü bir Türkiye tarafından doldurulmasını da istemiyor. Türkiye, merkezi yönetimi güçlü, toprak bütünlüğünü koruyabilen ve kendi güvenliğini sağlayabilen bir Suriye isterken İsrail, Türkiye’nin desteklediği ve askerî kapasitesi güçlenen bir Suriye’nin ileride kendi hareket serbestisini sınırlandırmasından endişe ediyor.

İkinci önemli konu Gazze ve Filistin. Ankara’nın Gazze savaşı boyunca Netanyahu hükümetine yönelttiği sert eleştiriler ve Filistin........

© Medya Günlüğü