Waarom Beieren anders is dan Silicon Valley

Op het eerste gezicht lijkt de vergelijking tussen Silicon Valley en Beieren sowieso een vreemde. Californië staat voor snelheid, disruptie en durfkapitaal. Beieren roept eerder beelden op van biergartens, kastelen en lederhosen. De één lijkt de toekomst te vertegenwoordigen, de ander vooral het verleden.

Juist dat beeld maakt Beieren zo interessant. Achter het toeristische decor bevindt zich namelijk een van de meest stabiele innovatie-ecosystemen van Europa. Niet omdat de regio voortdurend opnieuw probeert uit te vinden wie ze is, maar omdat ze al decennialang bouwt aan dezelfde onderliggende kwaliteiten.

De Technische Universiteit München behoort tot de beste technische universiteiten van Europa. De Fraunhofer-instituten verbinden fundamenteel onderzoek met de praktijk. Familiebedrijven uit de Mittelstand investeren generaties lang in vakmanschap. Grote ondernemingen als BMW, Siemens en Allianz trekken internationaal talent aan en werken intensief samen met kennisinstellingen. Tegelijkertijd investeert de deelstaat al jaren consequent in onderwijs, infrastructuur en innovatie.

Verschil tussen verzameling organisaties en een ecosysteem

Op zichzelf is geen van deze elementen uniek. De kracht zit in de manier waarop ze elkaar versterken. Dat is precies het verschil tussen een verzameling organisaties en een ecosysteem. Een ecosysteem is geen optelsom van bedrijven, universiteiten en overheden. Het is een netwerk waarin iedere schakel de andere sterker maakt.

Wanneer een student afstudeert aan de Technische Universiteit München, verdwijnt hij niet uit het netwerk. Hij komt terecht bij een start-up, een familiebedrijf of een multinational waarmee de universiteit vaak al jarenlang samenwerkt. Onderzoekers bewegen zich tussen wetenschap en industrie. Ondernemers weten welke kennisinstituten zij moeten benaderen. Investeerders kennen de kwaliteit van het regionale onderwijs. Internationale werknemers kiezen niet alleen voor een werkgever, maar voor een leefomgeving waarin cultuur, natuur, mobiliteit en carrière elkaar versterken. Het geheel wordt daardoor meer waard dan de afzonderlijke onderdelen. Dat is precies wat ecosystemen doen.

De vergeten rol van instituties

In veel discussies over innovatie gaat het over technologie. Veel minder vaak gaat het over instituties. Dat is opvallend, want instituties bepalen juist of kennis zich kan ontwikkelen tot economische waarde.

De econoom Michael Porter liet in The Competitive Advantage of Nations al zien dat concurrentiekracht veel meer is dan de aanwezigheid van succesvolle bedrijven. Ze ontstaat doordat bedrijven, onderwijs, overheid, toeleveranciers en kennisinstellingen elkaar versterken binnen één regionaal systeem.

AnnaLee Saxenian kwam tot een vergelijkbare conclusie in haar klassieke vergelijking tussen Silicon Valley en Route 128 rond Boston. Silicon Valley was niet succesvoller omdat de technologie beter was. De regio........

© Marketingfacts