Niet de reus, maar het zwermvermogen gaat impact waarmaken |
Niet de reus, maar het zwermvermogen gaat impact waarmaken
De nieuwe economie beweegt zich al jaren tussen belofte en werkelijkheid. Overal verschijnen start-ups, overal ontstaan programma’s, fondsen en accelerators, overal klinkt de taal van groei, schaal en disruptie.
Het beeld dat daarbij hoort is dat van versnelling: ideeën worden bedrijven, bedrijven worden scale-ups, en een enkeling groeit door tot een dominante speler. Toch laat de praktijk een weerbarstiger patroon zien. Veel jonge bedrijven vallen vroeg uit. Minder dan de helft van de Europese ondernemingen haalt de grens van vijf jaar. En zelfs onder de bedrijven die overeind blijven, groeit slechts een klein deel door tot een structureel winstgevend en impactvol bedrijf.¹
Europa sterk in het genereren van nieuwe bedrijven en ideeën, maar minder sterk in het laten doorgroeien
Dat gegeven is geen voetnoot, maar een sleutelobservatie. Het wijst niet op een gebrek aan creativiteit of ondernemingszin. Integendeel. Europa blijkt relatief sterk in het genereren van nieuwe bedrijven en ideeën, maar minder sterk in het laten doorgroeien daarvan.² Ook recente analyses van onder meer de Europese Commissie en OESO bevestigen dat patroon: de bottleneck zit niet alleen aan de start, maar juist in de fase daarna, waar bedrijven moeten opschalen, markten moeten betreden en complexiteit moeten managen.³
Die constatering schuift langzaam maar zeker het perspectief. Waar lange tijd de nadruk ligt op het individuele bedrijf – de founder, de pitch, de investeringsronde – ontstaat nu meer aandacht voor het systeem waarin die bedrijven opereren. Overheden spelen daarin een steeds actievere rol. Zij ondersteunen start-ups en scale-ups met subsidies, investeringen, mentoring, incubatie, acceleratie en kennisprogramma’s.⁴ Europese initiatieven zoals de EIC Accelerator laten zien hoe omvangrijk deze inzet inmiddels is, met miljarden aan publieke middelen gericht op innovatie en groei.⁵
Elke transitie raakt gedrag, cultuur, beleving en acceptatie
Maar juist die groeiende betrokkenheid van de overheid maakt ook zichtbaar dat losse interventies niet volstaan. Training alleen werkt niet. Kapitaal alleen werkt niet. Netwerken alleen werken niet. De recente beleidslijn........